FEIJENOORDSE MEESTERS

Meer foto's van het ertsvervoer

Foto (Rob Schippers): Een vierspan loc's, bestaande uit de 2231, 2237, 2297 en 2228, op 1 mei 1975 in Zevenaar. Locomotief 2231 vertoont tussen de hoekseinen duidelijke sporen van een oud midden-frontsein, dat waarschijnlijk ooit werd aangebracht in de ijver een omlooptechnisch betrouwbare formatie aan ATB-diesels voor de dienst op grensbaanvakken te creëren...

Foto (Albert Sas): Cockerill-treinen met dieseltractie waren onvervalst Feijenoords werk. Ook voor dit op 08-05-1980 in Lage Zwaluwe passerende exemplaar gaat dat op. De trekkende loc's zijn de 2458, 2450, 2412 en de 2495. Veel meer dieselkabaal bij elkaar kun je bijna niet verzinnen. Wat vooral opvalt is dat de stationsomgeving van Lage Zwaluwe door de jaren enorm veranderd is. Bijna niet meer voor te stellen dat schuin er tegenover de uitgang een café en een taxibedrijf gevestigd waren. Welke treinreiziger zou anno 2011 dergelijke voorzieningen niet weten te waarderen...

Foto (Arie Poots): Nogmaals een herinneringsvol plaatje uit de oude doos. Op 17 mei 1989 passeert ten zuiden van Dordrecht e-loc 1316, met in het kielzog de opdrukloc's 2252 en 2292, de Wieldrechtse Zeedijk. Twee machinisten bemannen de tractiecombinatie om vijftig beladen Falns'n als trein 48141 van Kijfhoek naar de Duitse grens bij Venlo te brengen. De omgeving langs de baan is hier door de jaren heen sterk veranderd. Veel groen heeft plaats gemaakt voor de één of andere vorm van bebouwing en de volkstuintjes langs het spoor (waar altijd wel iemand groetend zijn hand opstak) zijn stuk voor stuk verdwenen.

Foto (Albert Sas): Hoewel het leeuwendeel van het Duitse ertsvervoer via Tilburg en Eindhoven liep, reden er toch ook wel erts- en kolentreinen over Rotterdam Centraal en Arnhem. De laatstgenoemden waren meestal zogenaamde 2400-tonners, oftewel treinen in een samenstelling van 25 wagons. De voor dit vervoer aangewezen meesters waren vaak Arnhemmers, maar Feijenoorders en Rotterdammers waren op deze route eveneens van de partij. De Feijenoorders reden overigens niet verder dan Utrecht Centraal. Het zien van deze op 13 juni 1981, een zaterdag, gemaakte foto roept ongetwijfeld de nodige associaties op bij machisten die rond deze tijd op het depot gestationeerd waren. Zelf was mij dat lot als dieselmachinist in ieder geval beschoren, zodat ik mij dit soort ritten levendig herinner. Helaas moeten we de locnummers deze keer schuldig blijven. Alleen het nummer van de vooroplopende kar springt door de in wit opgebrachte cijfers in het oog. In vergelijking met de andere bruine 2200'n, die nog netjes een nummerplaat dragen, valt locomotief 2326 in dat opzicht duidelijk uit de toon. Verder zien we dat spoor 14 op Rotterdam Centraal hier nog het laatste perronspoor was. De trein rijdt dus dóór over spoor 15.

Foto (Albert Sas): Of de e-loc 1100 nu wel of niet geschikt was voor de goederendienst; zoals dat uitkwam werd hij gewoon 'aangeknoopt'. In dit geval staat de 1147 op 17 mei 1980 voor een lege 'bakkentrein' met Hollandse wagens. De plaats (Acht) waar de foto genomen werd, is intussen onherkenbaar veranderd...

Ook al werd de techniek door de tijd heen vele malen verfijnder, de vermogens groter en het geluidsniveau op de koop toe lager; wie ooit zelf met dit soort treinen reed, zal nooit het bijbehorende gevoel vergeten. Deze 'opgepoetste nostalgie' werd op 29-05-1981 nabij Boxtel gefotografeerd door Albert Sas. Een hele goeie kans dat er op deze '50-bakkentrein' een Feijenoorder zat...

Foto's (Ben van Wevering): Een dagje spotten 'in de Vork' leverde in 1989 deze plaatjes op. In alle gevallen betreft het treinen die voorzien zijn van automatische koppelingen. Géén van de rijdende machinisten zal destijds blij geweest zijn met de lange neus voorop.

Foto boven (Rob van der Rest): Minder geslaagd was de inzet van de e-loc 1100 voor de lege 40- of 50- bakkentreinen. Dat had niet te maken het gewicht van de trein (ik heb het daar geloof ik al eens eerder over gehad) maar met de weerstand van de 200, of zelfs 244 assen en de lege laadbakken die zich nu eenmaal graag met rijwind willen vullen. De gearing en het vermogen van de 1100 was daar absoluut niet op ingericht. Ter bescherming van de rijweerstanden gold reglementair dat je binnen 5 minuten uit de weerstanden moest zijn. Voor de motoren kwam daar als algemene stelregel nog eens bij dat de ampèremeters na 7 minuten onder de groene streep dienden te staan. Was je een goede machinist, dan keek je voor vertrek nog een keer extra op je horloge en zat je vervolgens altijd te rekenen. Een onderbroken aanzet maakte de zaak nog lastiger. Nu kwam je daar als vakman meestal wel uit en wanneer de tijdswaarden kritisch waren geweest, wist je dat je de motoren ‘bij moest laten komen’ door het kiezen van een lagere stand van de rijcontroler. Maar dan moest je natuurlijk eerst wel een beetje vaart hebben. Daar zat bij de serie 1100 nu net het probleem. Rijdend in de parallelstand bleven de ampèremeters bij 80 km/h boven de groene markeringen aanwijzen. Daardoor moest je kiezen uit terugschakelen, met een aanzienlijk snelheidverlies als gevolg, of opschakelen om de snelheid op de 90 te doen uitkomen. In het laatste geval betekende dat een bewuste overschrijding van de maximum snelheid. Ooit meldde ik dit dilemma middels een model 4064 (staat van onregelmatigheden) aan mijn topz (een voormalig machinist uit Eindhoven) met de achterliggende gedachte om eindelijk eens een keer van die ellendige 1100’n af te komen. Dat mislukte overigens jammerlijk! Hij kwam mij binnen de kortste keren vertellen dat hij niet van zins was om te melden dat zijn machinisten zich niet aan de voorgeschreven snelheid hielden… Op de foto komt de 1109 op 16 maart 1984 met een lege 50-bakkentrein aan te Kijfhoek. Het spoor dat achter de loc naar de hoofdbaan loopt is de overloop vanaf Oud-Zwijdrecht.

Foto onder (Arie Poots): Op 25 mei 1993 passeert over spoor 1 van station Dordrecht nogmaals het duo e-loc 1109 en de 'lege-bakkentrein'. Dit keer betreft het echter de van automatische koppelingen en koppelwagens voorziene '42-bakkentrein', die onder het nummer 49114 onderweg is van Venlo naar de Kijfhoek. Op de foto komt goed tot uitdrukking dat het wat gedrongen aandoende 1100'tje misschien toch wel wat aan de lichte kant was voor deze trein. Het dienstgebouw, waarvan links nog een stukje in beeld is, diende voor de sloop in 2008 als onderkomen voor Dordtse machinisten en -hoofdconducteurs. Op dezelfde locatie is nu een fietsenstalling gesitueerd.

Foto (Ben van Wevering): Pernis, Vondelingenweg 21-07-1994. Om vaart te kunnen maken met deze ruim 5000 ton wegende kolos, moest alles 'vol open'. Feijenoordse meesters maakten daarbij dankbaar gebruik van ieder stukje aflopend spoor, zoals hier de helling van de Botlekbrug.

Foto (Roland v.d. Starre): Daar waar de 'volle erts' voorbijsnelde, werden reizigers getrakteerd op deinende perrons. Posten langs de baan wankelden op hun fundering en het nog even snel bij de rand van het bureau vandaan schuiven van de koffie was niet overdreven. Op 'Post-T' in Dordrecht rammelden zelfs de ramen! Een leuk detail op deze foto vormt het witte vierkante 'plaatselijk snelheidbord', links naast de eerste 6400. Rijden in de richting van het dok mocht vroeger met een snelheid van slechts twintig kilometer per uur. O ja, de foto werd gemaakt vanuit het geopende raam op het seinhuis. De trein is de 48117.

Foto (Arno van Dokkum): Op 28-07-1993 wacht de machinist van trein 48115 een groengekleurd dwergsein af om te kunnen vertrekken in de richting van het zuiden. De machtige ertssilo's van de EMO op de achtergrond verraden dat we hier uitzicht hebben op spoor 2 van de Maasvlakte. We kijken dus naar de bakermat van het emplacement. Voor deze rit werden destijds de locomotieven 6432, 6415, 6416 en 6422 ingezet.

Foto (Arno van Dokkum): Trein 48115 in de aanloop naar de Suurhofbrug op 24-7-1994. Als trekkracht noteren we het driespan 6454, 6466 en 6409. Deze locomotieven van NS/Cargo zullen na de aankomst in Venlo vervangen worden door DB-tractie. Daarmee zal de trein naar de eindbestemming Dillingen (Saarland) gebracht worden. Kijkend naar de hoogspanningsmasten op achtergrond springen direct de witte zeildoeken in het oog. Deze houden verband met de op dat moment uitgevoerde straalwerkzaamheden.

Foto (Rob van der Rest): Loc 1634 brengt op 28-07-1994 deze lege ertstrein naar de Kijfhoek. Het kilometerbord '12' duidt op de omgeving van Gilze-Rijen, maar dat is natuurlijk vooral iets voor de mannen met wegbekendheid...