FEIJENOORDSE MEESTERS

Betuwelijn exit

 

Foto's (Elbert Conijn): Gorinchem spoor1, mei1992... Voordat elektrische treinstellen het werk overnemen, wordt voor het reizigersvervoer tussen Dordrecht en Geldermalsen uitsluitend materieel van het type 'DE III' ingezet. De reeds aangebrachte rijdraad verraadt dat het hier om de laatste slagen met dieseltractie op de Betuwelijn gaat. Veertien jaar na de spraakmakende elektrificatie verzorgt NS(R) voor het laatst de dienstregeling op de inmiddels tot Merwede-Lingelijn omgedoopte 'Betuweroute'. Beweeg de muisaanwijzer naar de foto toe!

Veertien jaar na de spraakmakende elektrificatie verzorgt NS(R) voor het laatst de dienstregeling op de inmiddels tot Merwede-Lingelijn omgedoopte 'Betuweroute'. Om precies te zijn is het dan 9 december 2006. HIJSM helpt het afscheid gedenkwaardig te maken door te assisteren met Plan-U-stel 113. Rob van der Rest, Tim Oosterlee, Cor Boer-Rookhuiszen en Dennis Revier waren erbij en geven met hun foto's een impressie van deze dag.

Foto's boven(Rob van der Rest): Nadat de 113 's morgens door de HIJSM vanuit Haarlem was overgebracht, maakte deze enkele slagen naar Gorinchem. Op de bovenstaande foto's zien we trein 7140 terwijl deze Dordrecht nadert en de juist vertrokken trein 7149 op weg naar Gorinchem. Beide foto's werden op nagenoeg dezelfde plaats gemaakt.

Op het station van Dordrecht werden door een aantal personeelsleden (in vrije tijd!) voor de gelegenheid speciaal gemaakte zakdoeken uitgedeeld. Hoewel ze eigenlijk bedoeld waren om uit te zwaaien en wellicht een traan te pinken, bleken de toepassingsmogelijkheden veel verder te gaan...

Foto's boven (Tim Oosterlee): Ex-Feijenoorder Frans Ferwerda kwam er altijd rond voor uit dat hij de Betuwelijn fantastisch vond. Het was daarom voor iedereen vanzelfsprekend dat hij er op de laatste dag ook bij was!

Foto midden (Cor Boer-Rookhuiszen): Ook de ex-Feijenoorder en inmiddels ex-NSR-machinist Wim Flecken was van de partij. Achteraf vermoedden wij toch vooral dat hij vooruitlopend op zijn afscheidsreceptie zakdoekjes aan zijn vaste klanten uitdeelde...

Foto's onder 2x (Tim Oosterlee)

Hoe dan ook zullen de zakdoeken wel een verzamelobject worden. Mocht dat niet lukken, dan zal dat zeker wel opgaan voor de aan het Dordtse personeel uitgereikte kalender. Een aantal van de daarin afgebeelde foto's zijn afkomstig van deze site (met toestemming) en da's toch aardig! O ja, voor de waardebepaling: de oplage bestaat uit 400 stuks...

Maar waar het voor de spoorwegliefhebber echt om ging was die die ouwe DE3. Onderstaande plaatjes geven daarom nog een beeld vanuit de cabine (Cor Boer-Rookhuiszen) en het stationnement en vertrek uit Hardinxveld-Giessendam weer (foto's Tim Oosterlee). Tijdens de laatste rit van Dordrecht naar Geldermalsen wordt de 113 in de buurt van Beesd nog een keer vereeuwigd door Dennis Revier...

Foto's van boven naar beneden: De omgeving van Dordrecht Stadspolders (foto: Cor Boer-Rookhuiszen). Daaronder (foto's: Tim Oosterlee) het stationnement en vertrek vanuit Hardinxveld-Giessendam.

Over het algemeen kunnen spoorlui uitstekend hun eigen boontjes doppen. Dat neemt niet weg dat men soms een dringend beroep moet doen op de hulp van anderen…

Het gebeurde eens dat ik via de portofoon vanuit de 7100, die ik op dat moment reed, de vraag kreeg of ik ‘daar voorin’ misschien ook een schroevendraaier had. Nu heb ik altijd wel iets van een zakmes in mijn tas met een dergelijke accessoire, maar omdat je daar geen trein mee uit elkaar haalt, lag de tegenvraag ‘wat er loos was’ voor de hand. Het antwoord dat ik kreeg begreep ik niet helemaal, maar in ieder geval was er iets met een fiets die in Leerdam van boord moest. Omdat we daar al zowat arriveerden, besloot ik niet verder te vragen en liet over de porto weten dat ik zelf wel even naar het probleem zou komen kijken…

Op het bewuste balkon aangekomen, bleek dat een jongedame haar vouwfiets met een kabelslot aan één van de verticale stangen op het balkon had vastgezet. Toen ze na vertrek uit Arkel alvast haar fiets wilde losmaken, brak het sleuteltje af in het slot. De gewaarschuwde conducteur, die verder ook niets met het kapotte slot kon, had het plan opgevat om in Leerdam even de hele stang eruit te schroeven.

Natuurlijk was dat met een zakmes geen doen. Goede raad was duur, dus stelden we aan onze ontredderde passagiere voor om mee te reizen naar Geldermalsen en van daaruit weer met ons terug naar Leerdam. Intussen konden we dan door de Centrale Meldkamer laten uitzoeken, welke politiewagen in de buurt over een betonschaar beschikte. Omdat de aanrijdtijd voor de politie van Geldermalsen te lang bleek in relatie tot ons arriveren en vertrekken daar, viel de keuze uiteindelijk toch weer op de Gemeentepolitie van Leerdam. Toen we daar op de terugweg weer aankwamen stonden ze al braaf op ons te wachten. ‘t Was waarachtig nog niet gemakkelijk om het taaie slot los te knippen. Gelukkig kon iedereen er wel de humor van inzien. Onze NSR-klantenbinding kende immers geen grenzen!

Foto's (Dennis Revier) : En overal weer die... witte zakdoekjes! Was een deel van deze zinsnede niet afkomstig uit een reclamespot voor autodrop, die ooit in Sliedrecht werd opgenomen?

Foto's (Rob Muller): Trein 7186 was de allerlaatste trein die onder NSR-vlag op de Westelijke Betuwelijn reed. De crew (dubbel vanwege het combineren op Gorinchem) bestond uit v.l.n.r. Mariska Sruijs (mcn), Ad van de Klis (hc), Theo van der Veen (combi), Sylvia van den Berg (combi) en Ger van Ochten (mcn). De aankomst van de laatste trein te Dordrecht bleef niet geheel onopgemerkt en na een kleine ceremonie overhandigde Mariska de stuursroomsleutel (zie ik daar nu wéér zo'n zakdoek?) officieel aan Ronald Machiels, de kersverse nachtdienstmachinist van Arriva. (foto onder)

Deze pagina zou geen onderdeel van 'Feijenoordse meesters' kunnen zijn zonder foto's van het baanvak en zonder een leuke anekdote uit vervlogen tijden. Voor de foto's zorgde ik enkele maanden terug zelf al. Het lot van de Merwede-Lingelijn lag immers vast. Ach, en gelukkig is er ook altijd wel een smakelijk verhaal van iemand die op deze lijn een rijk verleden heeft.

Tot in de jaren ‘80 vormde fietsenvervoer per trein een vertrouwd beeld. Behalve in speciaal voor fietsenvervoer omgebouwde goederenwagons, werden tweewielers ook wel per reizigerstrein verstuurd. Indien dat van toepassing was, hielden Stationsassistenten (afgekort Sass) zich in die tijd bezig met het laden en lossen ervan. Andere werkzaamheden die zij verrichtten bestonden onder meer uit het verwisselen van billboards en vertrekstaten en het opgeruimd houden van de stations. Je kwam ze zodoende overal tegen en kende de meeste wel bij naam. Eigenlijk kende iedereen elkaar en dat maakte de belevingswereld van NS’ers vele malen groter dan thans het geval is. Verhalen over bepaalde gebeurtenissen waren daarom binnen de kortste keren gemeengoed. Zo ook het volgende…

Op een dag zou er een herenfiets aankomen te Gorinchem. Deze zou daar door de dienstdoende Sass uit de pakwagen worden gehaald. Nadat hij dat gedaan had, geneerde hij zich echter over de staat waarin de fiets verkeerde. Nu gebeurde het wel vaker dat, als gevolg van een ruwe behandeling onderweg, vrachtgoed niet geheel kreukvrij bleef, maar deze keer leek er wel erg veel misgegaan te zijn. Het stuur en het zadel zaten scheef en de koplamp bungelde er maar een beetje bij. Ook de fietsbel hing ondersteboven en ga zo nog maar even door. De spoorwegbeambte in kwestie oordeelde in ieder geval dat dít niet door de beugel kon en besloot om na afloop van de dienst de fiets in orde te maken. Alles werd door hem gesmeerd, gericht en netjes vastgezet. Pas toen hij daarmee klaar was, mocht de eigenaar worden gebeld. Die kwam dezelfde dag nog de fiets ophalen, maar begreep helemaal niets van wat hij onder ogen kreeg. ‘Da’s nog eens service’, zei hij verrast. Het bleek namelijk dat hij de fiets had aangeboden in de toestand waarin de Sass hem aantrof! De man zei: ‘Ik dacht bij mezelf, ik kan maar beter achteraf mijn fiets repareren. Weet u, er word vaak niet zo voorzichtig mee omgegaan…’ Hij bedankte de stationsassistent daarop uitvoerig en verdween met de fiets uit zicht.

Edy van Loij

En nu nog even een keer meerijden met de machinist van Dordrecht naar Geldermalsen...

Foto's Cor de Rijke (14x) en Tim Oosterlee (1x)

'Feijenoordse meesters' terug op de Betuwelijn...

Met het verliezen van de concessie op de Betuwelijn... eh, pardon(!), de Merwede-Lingelijn... eindigde er voor veel 'Feijenoordse meesters' ook een stukje persoonlijke geschiedenis. Voor wie dat wilde was er weliswaar nog volop de mogelijkheid om via een 'Spoors uitzendbureau' voor Arriva te rijden, maar voor de meesten voelde de 9e december van 2006 toch als een echt afscheid aan. Nu zegt een bekend spreekwoord dat je nóóit nooit moet zeggen. Ik heb mijn wegbekendheid tussen Dordrecht en Geldermalsen daarom altijd (in NSR-tijd!) in ere gehouden. Op zaterdag 3 januari 2009 kwam dat ineens goed van pas. De combinatie van mist en vorst liet alle stroomafnemers weer eens lekker ouderwets knetteren. Voor het zware materieel van NSR leverde dat niet veel problemen op, maar het moderne lightrail bleek daarentegen te light voor deze beproeving. Niet alleen Connexxion, Veolia en Arriva ondervonden zodoende problemen, ook bij RandstadRail en onze eigen sneltram tussen Gouda en Alphen ging het mis. Daar stonden dus veel reizigers letterlijk in de kou.

Foto (Michel Versteeg): De binnenkomst van treinstel 913 (alias trein 29760) op Beesd. Arriva pendelde tot op dat moment alleen tussen Leerdam en Geldermalsen èn tussen Dordrecht en Gorinchem. In verband met vertraging van de 'Spurt' werd deze kruising verlegd van Leerdam naar Beesd.

 Gelukkig duurde de ongemakken op 'onze' oude Betuwelijn maar een kort gedeelte van de ochtend. Effectieve samenwerking tussen Arriva, NSR en ProRail zorgde er namelijk voor dat er een tweetje Mat '64 mèt reservemachinist beschikbaar werd gesteld voor een extra 'schraaprit' (met reizigers) op het genoemde traject. Toeval wilde dat het ingezette materieel ook nog eens het nummer 913 droeg. Dit treinstel werd destijds speciaal voor de 'concessiestrijd' aangepast voor éénmansbediening en is aan de buitenzijde nog altijd voorzien van het opschrift 'Ddr-Gdm'. Van eenmansbediening was overigens nu geen sprake. Het treinstel en de machinist werden dan wel geleverd door het 'Binnenlands Reizigersvervoer van NS', de passagiers bleven toch de zorg van Arriva. Een steward (Toos) van de eigen maatschappij begeleidde dus de aanwezige reizigers aan boord.

Foto (Michel Versteeg): Een vertrouwd beeld op spoor 4a in Geldermalsen? Ja, maar dan natuurlijk niet op 3 januari 2009! Onder het nummer 29261 zal treinstel 913 (zie inzet) de naar Arrivabegrippen beter bekende 32530 overnemen.

Dat onze ongebruikelijke verschijning verbaasde blikken, en daarnaast ook de nodige glimlachjes van vooral de oudere reizigers lieten zien, zal niemand verbazen. Hobbyisten hoorden het nieuws natuurlijk te laat en konden de ijlings aan elkaar doorgebelde slag door de afwijkende treinnummers (29760/-761 in plaats van 32531/-530) ook nauwelijks traceren. Alleen Michel Versteeg stond toevallig met zijn camera in de aanslag op het perronnetje van Beesd. Na de aankomst in Geldermalsen kon ik hem gelukkig nog vragen om de gemaakte foto's op te sturen. Daardoor kunnen we de terugkeer van een 'Feijenoordse meester' op de Betuwelijn achteraf delen met de rest van Spoorwegminnend Nederland...

Foto (Bertus Kers): In herinnering... In de loop van de ochtend werd de vooroplopende 'spitsversterking' in Geldermalsen door ons afgekoppeld, om vervolgens het grootste deel van de dag aan de depotvoeding door te brengen. Een Feijenoorder met late dienst zou het treinstel weer tot leven wekken voor een hernieuwde inzet in de avondspits. De bovenstaande foto laat ons treinstel 115 zien, kort nadat het 's morgens op spoor 6 is weggezet. Als jaartal noteren we 1976; de Feijenoordse tijd van Bertus Kers...

(Met een knipoog naar Wim Broeders en Lex Harlaar; twee 'ex-Feijenoordse meesters' die in 2006 bij Arriva de scepter zwaaiden)