FEIJENOORDSE MEESTERS

Tegeltjes en attributen

Hoeveel verschillende artikelen de Spoorwinkel van NS bij elkaar in het assortiment heeft gehad, zou ik niet durven raden. Ze deden er in ieder geval goede zaken mee. Trouw werden nieuwe artikelen in 'de Koppeling' aangekondigd, waarop echte verzamelaar zich dan met gezwinde spoed naar het Utrechtse haastte. Van alles wat over de toonbank ging, zijn de toppers natuurlijk wel bekend. Maar zo nu en dan komen er ook dingen voorbij waarvan het bestaan voor mij tot dusver vreemd was. Deze pagina beoogt een deel van alle door de tijd heen verschenen relikwieŽn (waaronder zaken uit de collectie van Ton Odijk en Ben van Wevering) samen te brengen. Zonder verder commentaar overigens, want dat vinden we hier nou weer eens iets moois voor de lezer. Reacties kunnen dus naar het bekende adres dat elders op deze site vermeld wordt.

*****

Druk: C. Huig N.V. - Zaandam.

Behalve de Spoorwinkel van NS, bestond er vroeger ook de 'Propaganda-Afd. NS', die zich onder andere bezig hield met de uitgifte van commercieel-informatieve boekjes, foto's en posters met betrekking tot uiteenlopende spoorse onderwerpen. De hieronder afgebeelde koker, met daarin een vijftal fraaie materieelplaten op A3-formaat, ontving ik uit de handen van de 'oud-Feijenoorder' Roel Prins. Het nostalgisch aandoende poststuk werd op 7 november 1958 verstuurd naar een in Nieuw-Beijerland wonende geadresseerde. Omdat ik de inhoud als een echt hebbeding beschouw, heb ik er voor de liefhebber printbare Jpeg-scans op ware grootte (per plaat tussen de 10 en 13 Mb) van gemaakt, die in een mooie lijst zeker tot hun recht zullen komen. In het kader van het 10-jarig bestaan van FeijenoordseMeesters zijn ze gratis aan te vragen via het welbekende mailadres van deze site.

De van de tekst 'Veilig Vlug Voordelig!' voorziene verzendkoker van de in Utrecht gevestigde Propaganda-afdeling van NS.

*****

Instructiekaarten, zoals deze schematische voorstelling van de zomerdienstregeling 1962, waren afkomstig uit de vroegere tekenkamer van NS. Van het originele exemplaar, dat afkomstig is uit de collectie van machiniste Sylvia van den Berg, hebben we voor de liefhebbers een PDF-file gemaakt. Conform het voorbeeld op A3, met op de achterzijde een uitgebreide toelichting.

Klik op het bovenstaande voorbeeld voor het weergeven van het PDF-bestand!

In een tijd waarin roken de mens nog wist te verheffen naar een hoger sociaal aanzien, moest je haast wel toegeven aan de uitgifte van dit jubileumgadget. Veel van de markante 'tonnetjes', die de NS ter gelegenheid van 125 jaar spoorwegen in Nederland (1839 - 1964) in omloop bracht, zijn daardoor waarschijnlijk in rook opgegaan. Rookte je niet, dan was voor dit hebbeding een hoekje in de kast of la de meest voor de hand liggende bewaarplaats. Het aandenken hierboven zag, ongeschonden en dus geheel compleet, na een halve eeuw en verschillende verhuizingen opnieuw het daglicht. Dat er intussen veel veranderd is, laat zich raden. Het afgebeelde loctype 2200 op de deksel kreeg in de tussentijd bijvoorbeeld niet alleen een uitlaatdemper, maar werd ook nog eens gesloopt...

(Met dank aan mevrouw T. Luijendijk - Boxum)

 

Dit aan twee kanten gelijk geslagen muntje doet sterk denken aan de koffiemuntjes die in de zeventiger jaren bij N.S. in gebruik waren. Zoals op Pernis bijvoorbeeld, waar je vroeger bij de opzichter eerst voor een kwartje een koffiemunt moest kopen voordat je kon beschikken over een bekertje met bruin warme vocht, dat door moest gaan voor koffie. Bijzonder is de combinatie van het oude logo en de tekst 'Nederlandse Spoorwegen' zonder 'sch'.

(Met dank aan Ben van Wevering)

 Tot nu toe heb ik dit mooie speldje van de DE2200 nooit eerder gezien. Het is uitgevoerd in metaal, dat voorzien is van een reliŽfaccentuerende laklaag. Een zoektocht op Internet naar deze omschreven versie was tevergeefs, vandaar de vraag wie het speldje herkent en wie kan vertellen waar het precies vandaag komt.

(Met dank aan Ben van Wevering)

 

Dankzij Simon Jonker en Ben van Wevering maakt deze bijzondere spoorlamp sinds mei 2013 deel uit van mijn verzameling. Hoewel deze, ongeveer 23 centimeter hoge carbidlantaarn vele tientallen jaren bij Simon's vader op de schoorsteenmantel heeft gestaan, is het altijd een object zonder verhaal gebleven. Een zoektocht op Internet, en daarnaast via een aantal bezoekers van deze, site leert dat deze in grijs hamerslag uitgevoerde lamp heeft toebehoord aan de Deutsche Reichsbahn (DDR). De op de achterzijde gestanste hoofdletters 'D.R.' verwijzen daar ook naar. Dit stukje 'Spoors hulpgereedschap', dat voor de verandering nu eens niet in onze eigen Spoorwinkel te koop was, werd overigens al vŤr voor de Tweede Wereldoorlog vervaardigd. De productie ook na de jaren '40 - '45 nog lange tijd door, waarbij gaandeweg steeds meer messing onderdelen werden vervangen door het veel goedkopere blik. Mijn lamp kan door de rijke vertegenwoordiging daarvan dus niet erg oud zijn. Een opwaardering is echter dat het Verkehrsmuseum in NŁrnberg een dergelijke lamp in de collectie heeft opgenomen.

(Met dank aan Mariejozee Geleick voor de research in Duitsland!)

 

Dit kleine wandbord uit de verzameling van Bertus Kers toont hoe er binnen de organisatie werd omgegaan met een dienstverband van 25 jaar. Dit 'hebbeding' was overigens wel strikt gelieerd aan een bepaalde periode.

 

           

'De trein hoort erbij'. Ter gelegenheid van het 125 jarig bestaan van de Spoorwegen in Nederland (in 1964) werd door de Utrechtse uitgeverij A.W. Bruna & Zoon (Zwart Beertje) dit grappige boekje (in pocketformaat) uitgegeven. De inhoud bestaat uit prenten en foto's uit vervlogen tijden, die per bladzijde worden aangevuld met een trefwoord, korte bewering en soms een verhaaltje in dichtvorm. Voor de liefhebber is achterin het boekje een verantwoording voor de 155 afbeeldingen opgenomen. Naar verluidt hoorde er bij dit boekje ook dit verzilverde lepeltje (uit de collectie van Rob van der Rest), dat gelijktijdig aan zowel actieve-, als aan oud NS'ers werd uitgereikt.

Een theelepeltje (collectie Rob van der Rest) dat gelieerd lijkt te zijn aan het Spoorwegmuseum (vroeger eveneens een onderdeel van de N.V. Nederlandse Spoorwegen). Naar de leeftijd en reden van verschijnen is het vooralsnog gissen geblazen. Is het misschien als een gewoon souvenir verkocht, of zit er meer achter? Reacties mogen naar de webmaster van deze site.

 

 

De Nederlandse regering in ballingschap roept in september 1944 op tot een Nationale Spoorwegstaking. De achterliggende reden is dat men Duitse troepentransporten wil lamleggen, zodat de op stapel staande geallieerde luchtlandingen in de regio van Arnhem Ďprobleemloosí uitgevoerd kunnen worden. Men koestert de vurige hoop dat deze acties de bevrijding zullen inluiden. Zoals bekend mislukken de luchtlandingen helaas jammerlijk, maar de Spoorwegstaking is een succes en 30.000 man spoorwegpersoneel duiken onder. Ondanks de financiŽle steun die Londen geeft, blijven de effecten van de staking toch achter bij de verwachtingen. Duitsers gebruiken nu namelijk eigen treinen voor hun troepenvervoer. Intussen hamert de Duitse propagandamachine erop dat de Spoorwegstaking alleen maar negatieve gevolgen zal kennen voor de voedselvoorziening van de Nederlandse burgers. De staking, die aanvangt op 17 september 1944, duurt niettemin voort tot  aan de bevrijding. Achteraf werd aan het NS-personeel dat betrokken was bij de Spoorwegstaking deze gedenkpenning uitgereikt. (Tekst: Rob van der Rest)

 

Deze twee relikwieŽn uit de verzameling van Bertus Kers hebben betrekking op de spoorwegstaking van 17 september 1944. Boven de versie in Brons. Daaronder de zilveren legpenning die herinnert aan de periode '17 september 1944 - 5 mei 1945'.

 

 

Bronzen legpenning, vervaardigd door 'Koninklijke Begeer B.V.' te Zoetermeer, ter gelegenheid van het 125-jarig bestaan van de lijn Breda-Tilburg. Met dank aan de 'Feijenoordse meester' Rinus Thijsse.

Een fraaie aanvulling op het 'tegel- en attributenkabinet' wordt gevormd door dit koersbordje, dat diende als herinnering aan de laatste officiŽle rit van de NS-20 op 31 januari 1991. De tournee werd destijds georganiseerd door HRC en voerde onder meer over het traject Dordrecht-Geldermalsen; destijds nog aangeduid met 'Betuwelijn'. Inzender Rob van der Pols (uit het pittoreske Rozenburg aan de tegenwoordige Betuweroute) maakt er nog even melding van dat de schilderafdeling van de Hoofdwerkplaats Tilburg verantwoordelijk was voor het opbrengen van de zeefdruk.

Behalve dingen voor de verzamelaar, bestonden er ook allerlei herkenbare Spoorse zaken voor het dagelijks kantoorgebruik. Gewoontegetrouw drukte het bedrijf op al die artikelen (met uitzondering van de Bic-balpennen) wel ergens zijn stempel op. Niet voor thuis? Ach, als je een beetje kon onderhandelen kreeg je in de magazijnen, waarvan er op elk bemand station ergens wel ťťn te vinden was, meestal wel los waarom je vroeg... Over de kwaliteit van de ingekochte spullen mocht je als Spoorman doorgaans niet klagen...

 

 

Veiligheidsspelden en sluitzegels (voor vertrouwelijke interne post) uit de tijd dat 'Nederlandse' nog met 'sch' geschreven werd en het spoorwegbedrijf zich nog presenteerde met een gevleugeld wiel (1968!). Peter Plaisier vond het grappige doosje met opdruk kort voor de afbraak van het Dordtse personeelsverblijf in een magazijnkast. De sluitzegels kwamen tevoorschijn uit een archiefkast van de douaneambtenaar in het kantoor van NS-Goederen in Roosendaal. Toon de Bruijn stelde ze bij de sluiting ervan veilig.