FEIJENOORDSE MEESTERS

Meer foto's van 'Hondekoppen'

De 'Hondekop'

Foto's (Rob de Keijzer): Close-up van een 'Hondenkop'. Deze foto's, waarvan de eerste in februari 2013 als raadplaat verscheen, werden gemaakt in de 'middentuin' van Rotterdam Centraal Station. Het aan de hand van een stukje draaistel en schortplaat (en daarnaast de aanwijzing: 'In de zomer was deze soort bloedheet om op te werken en in de winter kon je onder bepaalde (weers)omstandigheden beter geen zwakveld schakelen') identificeren van de materieelsoort was niet voor iedereen even gemakkelijk. Ton Odijk van NedTrain mocht zich scharen onder de inzenders met goede oplossingen. Met zijn zelfgemaakte zoek- en vergelijkschema kon dan ook niet missen...

 

Mat '40

Mat '46

Mat '54

Benelux

Plan-U

Lage koppeling

x

x

x

x

x

ATB-spoelen

Nee, valt verder af

Zie voetnoot*

x

x

x

Bovenste traptrede in de bak

---

x

x

x

x

Geen zwakveld bij stuifsneeuw

---

x (Geen Zwakveld P-stand mogelijk

x

---

x

Motortruck onder cabine

---

x (Bij twee'tje onder de Bk-cabine)

x (Bij twee'tje onder de Bk-cabine)

x (Eveneens aan één kant)

Alleen onder de Mbdk

Frame cabinetrap

---

Rond

Rond

Rond

Plat profiel met bouten vastgezet

*): Omdat Mat '40 nooit voorzien geweest is van ATB viel dit materieeltype op voorhand af. In feite geldt dit ook voor de opvolger Mat '46; ware het niet dat een aantal treinstellen van deze serie als proef met een ATB-installatie hebben gereden. Voor wat betreft dit laatste wordt Mat '46 uitgesloten door de op spoor 10W zichtbare wasinstallatie op de derde foto!

Foto (Rob Schippers): Trein 1132 naar Amsterdam rijdt op 24 mei 1974 ter hoogte van het oude Blaak-station. Het ingezette treinstel is een gemoderniseerde 'hondekop-4' met het nummer 785 (later 1785). Het rooster voor de typhoons is in dit geval zacht-geel van kleur. Niet echt mooi, maar gelukkig ook niet alledaags...

 Foto (Rob Schippers): Intercity 533 naar Groningen staat gereed voor vertrek op spoor 14 in Rotterdam. Omdat er op 7 september 1974 nog lang geen sprake is van portofoons op de trein, komt de hoofdconducteur hoogst persoonlijk even aan de machinist melden uit welke stelnummers de trein is samengesteld. In dit geval zijn dat de 'Hondekoppen' 324, 344 en de 733, die als zodanig netjes worden ingevuld op het machinistenrapport.

Foto (Rob van der Pols): Of geluk toen heel gewoon was? In ieder geval werden de kopruiten van deze Hondekop op 22-10-1974 nog gewassen door een stationsassistent. Behalve het vegen van de trappens en de perrons, hielden deze duizendpoten zich ook bezig met ramen zemen, het legen van prullenbakken, het 'draaien' van koersborden en het zonodig verstrekken van informatie aan de reizigers. Dat we het nummer van dit treinstel niet kunnen prijsgeven is jammer, maar de locatie kan natuurlijk weer niet missen... We zijn hier op spoor 13 van het Rotterdamse Centraal Station.

Foto (Rob Schippers): De vraag of deze foto van 7 maart 1975 nu meer 'Hondekop'-, of misschien tòch een beetje meer 'Rotterdam' is, blijft een moeilijke. Hoe dan ook mocht treinstel 359 in deze tijd een bijzondere verschijning genoemd worden. Samen met een vooroplopend viertje arriveerde ze op spoor 13 in Rotterdam, om na het ombouwen weer in de richting van Utrecht te vertrekken. Een onbekend tweetje Mat '64 zorgt voor de spoorbezetting op '12'.

Foto (Rob Schippers): Juli 1975. Twee gecombineerde Hondekoppen wachten hun vertrektijd af op spoor 3 in Alphen aan den Rijn. Met nog een tweetje Mat'64 aan de Leidse kant is het dringen geblazen om naast het perron uit te komen. De machinist hoeft nog net niet in te stappen vanuit de ballast...

Foto (Martin Klompé): Sfeerplaatje van een onbekend vierwagentreinstel uit de serie '54. De opname werd ergens halverwege de zeventiger jaren gemaakt. Als locatie noteren we het baanvak Bergen op Zoom - Roosendaal.

Foto's (3x Rob Schippers): Voor de liefhebbers van 'ongeschoren' Hondekoppen laten we nog een keer de 359 zien. Ditmaal is het treinstel, even na het middaguur, liefdevol opgenomen in de op Utrecht Centraal gereedstaande Intercity naar Enschede. De opnamen van de 8 rijtuigbakken tellende trein werden gemaakt in april 1976.

Foto (Rob Schippers): Zon of geen zon, deze foto met daarop een nog groene 'Hondekop' met snor behoort wat mij betreft toch echt thuis in de hogere klasse! We zijn hier trouwens op het station van Hengelo, waar treinstel 390 op 29 mei 1976 de rol van trein 7043 op zich heeft genomen.

Foto (Wil van den Hout): 'Stadsgewestelijk materieel' (SGM) versus Mat '54 in de 'Tuin' van Rotterdam in 1979. Leuk detail is de naast het spoor liggende stoeptegel op de voorgrond, met daarop het cijfer '6'. 'Zo oud als de (Rotterdamse) weg naar Kralingen', maar daarom niet minder effectief bij het bepalen van de stopplaats voor het weg te zetten materieel.

Foto (Rob van der Rest): Treinstel 1784 als sneltrein nabij Zwijdrecht op 12-02-1984.

Foto's (Ben van Wevering): Hondekoppen in een oude, vertrouwde omgeving. Op de foto links herkennen we in het water op de achtergrond het welbekende 'Waaltje'. Met het 'derde spoor' op de voorgrond kan de foto rechts evenmin missen... De opnames dateren van respectievelijk 23-05-1987 en 21-08-1985.

Foto's (Ben van Wevering): Op 28-06-1987 passeert een gemoderniseerd 'viertje' de oude halte 'Zuid'. Het aanbrengen van de blauwe baan over de ramen aan de buitenzijde ging destijds gepaard met de omnummering van 700 naar 1700. Later, met de komst van de locserie 1700, werden deze treinstellen weer teruggenummerd naar 700.

Foto (Rob van der Rest): De 730 verlaat de DHS-bruggen tussen Rotterdam en Schiedam. Opnamedatum is 07-02-1989.

Foto Rob van der Rest): Treinstel 1766 als Intercity op weg naar Dordrecht. De geel-blauwe 'Hondekop' werd gefotografeerd ter hoogte van de Dordtsestraatweg in Rotterdam op 26-03-1989. Op de achtergrond de bebouwing van het industrieterrein Lombardijen.

Foto (Rob van der Rest): Mat '54-stel 1780 richting Dordrecht. De locatie is de Rotterdamse Wester Hordijk.

Foto (Rob van der Rest): Rotterdam-zuid, 25-03-1989.

Foto's (3 x Rob van der Rest): Van de verbouwingsactiviteiten rondom de tunnelaanleg in de Rosestraat hebben we in feite maar kort 'genoten'. Deze beelden, van respectievelijk 05-12-1988 en 25-03-1989, worden opgevrolijkt door een drietal gemoderniseerde 'Hondekoppen'. Wanneer zo'n 'blauwe baan' voorop liep, viel het gele achterop altijd een beetje in het 'niet'. Reizigers die daar gevoelig voor waren, lieten een vaalgeel gekleurd tweetje niet zelden voor wat het was. Zij zaten liever in de gemoderniseerde versie van Mat '54...

Foto (Arie Poots): Dit gemoderniseerde treinstel 1782, uit de serie Mat '54, deed op 29 mei 1989 als trein 1942 het station van Dordrecht aan. Zoals de meeste intercity's uit Venlo, werd ook deze 'behandeld' op spoor 1. In deze tijd werd na het stationnement verder gereden naar Lombardijen, Rotterdam Centraal, Delft, Rijswijk, Hollands Spoor en Den Haag Centraal.

Foto (Rob van der Rest) Een gemoderniseerde 'Hondekop' is in juli '91 als Intercity onderweg van Venlo naar Den Haag. Op het moment van fotograferen rijdt het treinstel ter hoogte van het plaatsje Molenschot, dat op de kaart ongeveer halverwege Gilze en Dorst ligt. Het sein (met baantelefoon!) voor het nevenspoor toont 'geel 13' en kondigt dus de nadering van Station Gilze-Rijen aan.

De keuze of deze prent uit de oude doos (van Paul van Duin) nu onder het hoofdstuk 'Loc's 1300' of juist bij 'Hondekoppen' ondergebracht moet worden, is best een moeilijke. Hoe dan ook schrijven we 27 augustus 1993; de dag waarop een slooptransport, onder aanvoering van e-loc 1305, met een opmerkelijk treinstel, over spoor 10 Rotterdam doorkruiste. De eerste indruk kan zijn dat we hier te maken hebben met een door vandalen besmeurde 'Hondekop', maar niets is minder waar. Het treinstel in kwestie is namelijk de 363, welke eerder als 'rijdend Kunstwerk' de KunstRai in Amsterdam van mei 1993 gepromoot had. Verdiensten of niet, triest genoeg was de gehele optocht gedoemd te verdwijnen. Ook voor de witte, betonnen bloembak op het perron van het belendende spoor 9 zou dat uiteindelijk het geval zijn, net als voor het hooggeplaatse lichtsein dat hetzelfde spoor 9 officieel in 'a' en 'b' verdeelde...

Foto (Rob van der Rest): Ook de eer van de groene variant met 'snor' werd in de laatste jaren hersteld. Treinstel 321 maakte als zodanig deel uit van de 'treinenparade' op 'Zuid'. We spreken hier van 19-09-1993.

Foto (Michiel Kreuze): Op de 'open dagen' in Rotterdam, die tijdens het weekeind van 27 en 28 november 1993 gehouden werden, verscheen treinstel 321 wederom als één van de gasten. Op de foto arriveert de bewuste 'Hondekop-twee' op spoor 10.

Deze foto van 20 mei 1994 was een echte toevalstreffer, zegt Paul van Duin over zijn inzending. Tijdens een poging om in Rotterdam de eveneens op deze prent afgebeelde loc 1501 op spoor 10 te fotograferen, liep op spoor 11 bijna gelijktijdig een uit 'Hondekoppen' bestaande spitstrein uit Nijmegen binnen. Uitgerekend hing de 388 achterop en dat was nou net zo'n stel waaraan een stukje geschiedenis kleefde. De 388 had in deze tijd, bij wijze van het aflossen van asbeststel 359, namelijk opnieuw een snor aangemeten gekregen. In juni 1968 had de 359 na het omschilderen, van groen naar geel, als eerste en enige treinstel ook zo'n grijze snor gehad en daaraan was niet zomaar voorbijgelopen. Voor het gemak deed men dat weer wel aan de blauwe reclamebanen, die bij dezelfde gelegenheid per ongeluk aan één kant van de 359 andersom aanbracht werden. Erg lang zaten die 'foute' blauwe banen er natuurlijk niet op, maar de snor wist zich voor een periode van 10 jaar te handhaven. Die van de 388 was daarentegen slechts een leven van enkele jaren beschoren.

Niet geschoten is altijd mis! Ondanks het weinig fraaie weer van 7 november 2009 wist Rob van der Rest de moed op te brengen om eropuit te trekken en deze foto Mat'54 stel 386 te maken. Vanwege de lange overkapping en het feit dat je treinen hier al van ver kunt zien aankomen, koos hij als fotoplek Rotterdam Lombardijen uit. De trein reed trouwens keurig op tijd richting Roosendaal. Wat opvalt bij deze 'klassieker', is de rode beschermkap voor de automatische koppeling en het ontbreken van het middenfrontsein. Bij de aflevering destijds ontbrak dat inderdaad. Pas veel later raakte het frontsein in de vorm van de omgekeerde 'L' in onbruik.

Foto (Bertus Kers): In afwachting van de broodnodige revisie vertoeft treinstel 766 van de Stichting Mat'54 Hondekop vier al geruime tijd op het terrein van SHD in Amersfoort. Dat wachten altijd loont, bewijst deze alleraardigste opname van 9 juni 2011. Het bejaarde viertje blijkt daarop verworden tot een 'Hondekop-drie'. Navraag leert dat de 'B-bak' intussen onder handen genomen wordt. Het voornemen is om de complete set eind 2012 weer tiptop in conditie op de rails te hebben.