FEIJENOORDSE MEESTERS

Meer foto's van de 1000

Foto (Rob Schippers): Het verbannen uit de reizigersdienst, maakte de e-loc 1000 tot een regelrechte goederenkar. Als zodanig kwam de locomotief (in dit geval de 1007) vervolgens op vele plaatsen; zoals hier op 4 april 1975 in Alphen aan den Rijn. Rechts op de foto zijn nog de vage contouren van het stationsgebouw zichtbaar.

Foto (Rob Schippers): Loc 1008 stond op 11 april 1975 voor onderhoud in de Hoofdwerkplaats te Tilburg. Eigenlijk niets bijzonders aan, behalve nu!

Foto (Rob Schippers): Loc 1001 met gestreken stroomafnemers te Dordrecht in februari 1976. Van het bewuste emplacement is hier de zogenaamde 'Zwaluwekant' in beeld. De schim van de bebouwing achter de aanrijdende Mat '64 is dus het stationsgebouw. Vanwege het feit dat de loc in een spaarzaam gebruikt handwisselgebied staat  opgesteld, maakt dat de vrijbalk genegeerd lijkt. Links, buiten beeld, lag de oude losplaats. Naast de uitgaande hoofdsporen naar het zuiden liep in die tijd, tot voorbij de overweg, ook nog een kopspoortje (was dat niet spoor 'E'?)...

Foto (Bertus Kers): De spaakwielen van de e-loc 1000 mochten dan karakteristiek zijn, helemaal probleemloos waren ze niet. Waar het hier ontbreken van de voorste loop-as aan te wijten was, is niet bekend. In ieder geval is de loc in kwestie de 1001. Als locatie tekenen we Tilburg op. Voor het jaartal van de opname schrijven we 1976.

Warmlopers waren zowat onlosmakelijk verbonden aan de loc-serie 1000. Zelfs het totale vastlopen van de voorste as kwam voor, ook al waren dergelijke technische uitspattingen moeilijk te verklaren. In de gevallen dat deze problemen zich op Kijfhoek of IJsselmonde voordeden, werd de betreffende loc zo mogelijk naar Rotterdam geregeld. Daar voorzag de gronddienst het onfortuinlijke glijdlager van verse olie, om daarmee de afvoer naar Tilburg mogelijk te maken. Zo'n transport verliep, als de aard van de beschadiging dat toeliet, 'zelfstandig', maar ook wel onder 'bewaking'. In alle gevallen bedroeg de maximale snelheid ten hoogste 40km/h en liep de voor warmlopen gevoelige as achterop. Te Dordrecht, Lage Zwaluwe, Breda en Gilze-Rijen ging je aan de kant voor controle.
Stuurde men een machinist zonder begeleiding op pad, dan kreeg deze de opdracht om op alle stations de lagertemperatuur te controleren en daarnaast de oliepotten van de centrale pomp bij vullen. Hiervoor kreeg hij een vaatje met 20 liter olie mee.
In de ernstiger gevallen was er altijd sprake van begeleide afvoer. Een deel van de houten cabinevloer werd verwijderd en er werd plaats gemaakt voor een grotere oliedrum. De warme aspot werd losgekoppeld van de installatie, welke nu door een op het vat aangesloten handpomp van smering (en koeling) werd voorzien. Een meerijdende storingmonteur kon behalve pompen ook het loopbaar blijven in de gaten houden. De praktijk was daarbij dat hij na verloop van tijd meestal kon blijven pompen, aangezien de olie na het contact met het, steeds warmer wordende, lager gelijk verbrandde. Dat de vrijkomende blauwe rook daarbij door het gat in de vloer regelrecht opsteeg in de neus van de storingsmonteur zal niemand echt verbazen. Lekker afzien dus, want het openen van de naar buiten uitzwaaiende deuren was tijdens de rit geen optie en alleen de relatief kleine ramen waren niet in staat om voldoende circulatie teweeg te brengen. Ook het doorlopende gillen van metaal op metaal was geen pretje. Als maat voor het halen van de eindbestemming kon je er trouwens wel iets mee (samen met de mate waarin de bronzen lagervoering vloeibaar dreigde te worden). 'Hoe meer pijn aan je oren, des te eerder je hem moest neerzetten', aldus Ton Odijk, van wie dit verhaal afkomstig is. Vanaf 1978 tot aan het einde van de inzet, begeleidde Ton drie warmlopers naar de Hoofdwerkplaats in Tilburg. Hij was op dit punt trouwens absoluut geen kampioen of recordhouder. Van de loc 1000 bestaan namelijk schattingen die neerkomen op gemiddeld een warmloper per loc per jaar...

Foto's (3x Rob Schippers): Op 9 oktober 1976 was loc 1004 de uitverkoren machine waarmee een rondrit, onder de naam 'Het Openbaar Vervoer' (HOV), door een groot deel van Nederland werd gereden. Na de start in Zutphen kon de fotograaf destijds een aantal stops vastleggen. In volgorde van plaatsing zien we de 1004 met de vier rijtuigen 'Plan-D' ook in Barneveld en Apeldoorn.

Foto (Rob Schippers): Loc 1002 op het terrein van de werkplaats in Tilburg op 11-04-1975. Onvoorziene binnenkomsten waren voor dit materieeltype schering en inslag. Hierdoor stond een relatief groot deel van de serie aan de kant; soms met een fatale afloop.

Foto (Rob Schippers): De voortijdige sloop van e-loc 1002. We kijken uit over het 'landgoed' van de firma Koek te Mijdrecht op 28 september 1975. Al in 1972 werd de 1002 vanwege slechte (gietijzeren) rijweerstanden terzijde gesteld. Tot aan de daadwerkelijke afvoer diende de locomotief als zogenaamde 'plukloc'.

Foto (Albert Sas) Op 17 augustus 1979 was deze huidige museumlocomotief, met het nummer 1010, nog volop in bedrijf. Zij is hier met een goederentrein tot stilstand gekomen op één van de '80 km/h doorrijsporen', zoals die in deze tijd langs de 'locatie 60' op de Kijfhoek liepen. Omdat Telerail nog niet operationeel was, heeft de machinist zijn cabine verlaten om met behulp van een baantelefoon zijn positie te melden. Van de 3 telefoonkasten, die op de foto te zien zijn, waren er twee voor de treindienstleider richting Zwijndrecht ('Oude lijn') en één voor de Trdl. Kfh. zz. In dit geval loopt de machinist naar een 'Rotterdamse kast.

Foto boven (Albert Sas): Loc 1007 nadert op 17-08-1979 met een goederentrein de Kijfhoek. Via het hier nog bestaande tussenspoor te Oud-Zwijndrecht zal de trein even later de hoofdbaan kruisen om binnen te lopen aan de noordzijde...

Foto's onder (Albert Sas): Oogde loc 1010 op de foto hierboven, net als de rest, vervuild en grauw, op 16 april 1980 werd ze nog 'als door een ringetje te halen' gespot te Boxtel, waar ze samen met de eveneens nieuw in de verf gezette locomotor 328 acte de présance gaf. De reden waarom was de inzender van de foto niet bekend, maar Walter Sparreboom van de site www.eloc1000.nl wist deze vraag snel te beantwoorden. De 1010 kreeg in april 1980 zijn laatste R2 revisie met de daarbij behorende schilderbeurt. Van iemand die in de werkplaats stage liep, wist hij dat proefritten vaak vanuit Tilburg naar Boxtel plaatsvonden. In Boxtel was destijds nog een 'Sik' present voor rangeerwerk. Het is daarom waarschijnlijk dat proefrit met de 1010 gelijk gebruikt werd om even een verse locomotor in Boxtel af te leveren. Loc 1010 zou later in het bezit komen van STIBANS. De uit 1950 stammende Locomotor 328 (ex-Wisselbouw Utrecht) zou volgens de site van Stichting De Locomotor tegenwoordig in rood met zwart zijn leven leiden bij Van Leeuwen IJzer- en Metaalhandel B.V. te Katwijk. Beweeg de muisaanwijzer naar de foto toe!

 

Foto (Peter Wijshake): Locomotief 1001 poseert in de nadagen van haar bestaan (1980) op spoor 15C te Rotterdam. De machinist op de foto (Michel Goosens) is één van de vele aspiranten die ik in mijn machinistenloopbaan het vak mocht bijbrengen. Door de jaren heen moeten er zo honderden leerlingen de revue gepasseerd zijn. Rijden met een leerling betekende overigens ook voor een 'Feijenoordse meester' werken voor twee, maar desondanks bewaar ik aan al die knullen en meiden goede herinneringen. Ik kijk er met plezier en trots op terug...

*****

Foto (Adriaan Pothuizen): Op 12 december 1981 werd onder winterse omstandigheden afscheid genomen van de locserie 1000. De hoofdrol was daarbij toebedeeld aan de loc met het nummer 1001. Ter afsluiting van het hoofdstuk reed ze, samen met een koppel rijtuigen plan N (B 7001-7025), van Utrecht naar Barneveld Centrum, vandaar naar Hilversum, en toen weer naar Utrecht. Het trefwoord 'Feijenoord' is op deze foto nu eens niet van toepassing. We zien hier namelijk de omgeving van Den Dolder...

Deze foto, met daarop de line-up ter gelegenheid van het afscheid van de locserie 1000 te Tilburg, werd ooit gemaakt door machinist P. de With. Behalve dat hij hier op de website prijkt, hangt hij thuis bij de Haagse machinist Ruud Maijer aan de muur.

Foto boven: Rob van Dorland fotografeerde in mei van het jaar 1982 de voor de draaischijf geformeerde loc's 1000 in Tilburg. Van links naar rechts bekeken zaten daar in ieder geval de nummers 1008, 1003, 1004, 1010, 1005 en 1007 bij. Kort tevoren werd de gehele serie roemloos uit de dienst genomen. Op loc 1010 na, werden alle machines nog in hetzelfde jaar gesloopt. Ook voor de niet op deze foto afgebeelde nummers 1001 en 1009 was dat het geval...