FEIJENOORDSE MEESTERS

Meer foto's van locomotoren

Foto (Rob Schippers): Locomotor 313 te Utrecht op 8 juni 1976. Wat in deze tijd nog ontbreekt is de UFO op het dak van de 'Inktpot' ofwel Hoofdgebouw (HGB) III. De rechts op de foto zichtbare opslagtanks zijn daarentegen weer verleden tijd geworden. Die maakten destijds trouwens deel uit van de aan Nicolaas Beetstraat gevestigde elektriciteitscentrale - later een stadsverwarmingscentrale -, welke er tot in 1995 heeft gestaan.

Foto (Rob Schippers): Bij voldoende rangeerwerk kon men op stations en losplaatsen rekenen op het toebedeeld krijgen van een Locomotor. Ook Vlissingen kwam voor zo'n gemechaniseerde duizendpoot in aanmerking. Op 4 januari 1975 trof de fotograag daar deze groene 218 aan. Wie oplet ziet links op de foto een zogenaamde koppelboom. Deze werd gebruikt voor het rangeren met stroomlijnmaterieel; in dit geval een 'PEC' van PTT.

Foto (Rob Schippers): Venlo, 25 maart 1976. Locomotor 350 sleept e-loc 1502 weg van de even tevoren binnengelopen D217. Een scherp oog ontwaart aan de zijwand van de cabine het toen nog in gebruik zijnde depotbordje, dat in dit geval (ten onrecht?) de tekst 'Wp Br' (Werkplaats Blerick) aangeeft.

Foto (Bertus Kers): Sik 213 werd op Feijenoord gefotografeerd in maart 1976...

Foto (Bertus Kers): ...En op dezelfde dag en in dezelfde herkenbare omgeving eveneens de 299.

Foto (Kees Maarleveld): Werkspoor-locomotor 260 verliet in 1936 de fabriekspoort. Het machientje hield daarna meer dan 70 jaar stand en verdween ergens in 2008 van de kaart (Google Streetview). Door de hekken van de firma Robelco in het Vlaardingse havengebied (Oosthavenkade) kon de 260, zonder sporen onder de voeten, in 2007 nog gefotografeerd worden. Robelco was echter niet de eigenaar van deze Sik. Dat was namelijk ijzerhandel/sloperij Krommenhoek B.V., die gevestigd was aan de Linschotenstraat 21 in de Spaanse Polder (Schiedam). Voor het vervoer naar Vlaardingen moet dus bijna wel een oplegger in het spel geweest zijn. Het eindpunt van de kleine 260 blijft vooralsnog raadselachtig. Volgens het welbekende 'Flickr' zouden we het beestje namelijk in 2002 opnieuw tegenkomen... (Met dank aan Gerard de Jager en Tim Oosterlee voor de aanvullende commentaren)

Foto (Rob van der Rest): De van fabrieksnummer 713 voorziene Locomotor 260 tijdens haar actieve bestaan op het Centraal Station van Utrecht. De opname dateert van 13-08-1985; een tijd waarin je nog vanaf de treeplank mocht rangeren en kon fotograferen door een geopend couperaam...

Foto (Rob van der Rest): Locomotor 303 op de 'locatie 263' te Kijfhoek op 23-03-1986.

Foto (Rob van der Rest): Kraansik 252 met 'werkwagen' te Rotterdam CS op 15-01-1984.

Foto (Rob van der Rest): In de 80'er jaren trof je 'Sikjes' nog in overvloed aan en wanneer je er wat tijd in wilde steken, kon je ze door het hele 'Rotterdamse' heen op de gevoelige plaat vastleggen. Deze mooi belichtte opname toont ons kraansik 265 op 26 augustus 1984. Met het voor Rotterdammers welbekende gebouw van 'Furnes' op de achtergrond kan de locatie niet veel anders zijn dan de Albert Plesmanweg.

Foto (Rob van der Rest): De 209 'kleumt' hier onder winterse omstandigheden op 10-02-1985. Nogmaals zien we de Waalhaven-Zuid met op de achtergrond wederom het pand waar 'Furnes'.

Foto (Rob van der Rest): Ook Locomotor 331 werd op 2 juni 1985 gefotografeerd in de Rotterdamse regio. Met op de achtergrond het decor van de kolenboer en op de voorgrond het wissel dat toegang geeft tot het terrein van 'buizenboer' Key & Kramer, komen we tot de conclusie dat we hier in Maassluis zijn. Het inmiddels verdwenen spoortje, waar in het begin van de jaren zeventig eveneens met regelmaat een gesloten wagen van SNCF stond, was de vaste opstelplaats van de Sik.

Foto (Cor de Rijke): Voorbeeld van een ouderwets glijlager; in dit geval een exemplaar van de Locomotor. De 'verzorging' van de astap berust op een in de aspot aanwezige dot, met olie doordrenkte, 'KWP' (een afkorting die staat voor katoen, wol en paardenhaar). Technisch gezien werkte dit systeem afdoende, ware het niet dat de snelheden en de (aan n stuk) af te leggen afstanden niet te groot mochten zijn. Controle op het aanwezig zijn van voldoende smeerolie en het weren van vuil is bij dit systeem van essentieel belang! Voordat het zogenaamde 'rollenlager' zijn intrede deed, was al het materieel voorzien dit soort lagers.

Foto (Rob van der Rest): Locomotor 319 tijdens een verblijf te Waalhaven-Zuid op 08-05-1986.

Foto (Rob van der Rest): Onder de Locomotoren die voorbestemd waren om met werkkranen te worden uitgerust, was ook de 284. Op 26-08-1984 poseerde het 'machientje' geduldig op de Kijfhoek. De hoek waaronder de opname werd gemaakt is niet alledaags, maar stelt ons wel goed in staat om het werkplateau onder de arm van de HIAB-kraan eens wat beter te bekijken.

Foto (Arno van Dokkum): Locomotor 307 in zijn element met een werktrein tijdens de aanleg van de 'tweede boog' op de Maasvlakte...

Foto (Rob van der Rest): Locomotor 352 was zomaar n van de vele 'Sikken' die in de Rotterdamse regio te vinden waren. Op 18-05-1985 hielp dit handige rangeerhulpje op Pernis...

Foto (Rob van der Rest): In de vroege zonnestralen van 8 mei 1989 passeert Locomotor 245 de overweg aan de 2e Rosestraat. Opgesloten in een konvooi, en met de remmen 'buiten dienst', is het kleine locje op weg naar Feijenoord voor het ondergaan van periodiek onderhoud.

Bij de op de Waalhaven gelegen 'Sloperij Hollandia' trof Albert Sas op 17 mei 1981 dit voertuig aan. Hij bedacht zich geen moment en fotografeerde het direct, want dit moest toch wel heel erg oud zijn. Dat klopte achteraf ook wel, want wat we hier zien is de zogenaamde 'Oersik'. Een stukje tekst (gestaafd met een foto die iedere twijfel uitsluit) op de site van de Stichting Locomotor luidt ongeveer als volgt:

'Geruggensteund door goede ervaringen durfde men het aan een serie locomotoren te bestellen. Eerst werd de serie 103-119 besteld bij Schwartzkopff. Aansluitend volgde de serie 120-152 bij N.V. Werkspoor te Amsterdam. Na de in dienststelling, in de periode 1930/1932, werd de 'Oersik' over het gehele land verdeeld om op middelgrote stations rangeerwerkzaamheden te verrichten. Een deelpark (129-132) werd gereserveerd voor de werkplaatsen. De laatste 'Oersikjes" bleven in actieve dienst tot 1950. Er waren toen echter al heel wat exemplaren buiten dienst gesteld of als bedrijfsloc verkocht'.

Overigens hopen we er ooit nog eens achter te komen of deze 'Oersik' hier stond in afwachting van de sloop of dat het locje ooit bij Hollandia zelf gebruikt werd.

Foto (Rob van der Pols): In april van het jaar 1980 wacht een in groene tooi gehulde Locomotor 353 (met blauw zwaailicht) bij de voormalige Bell Line-terminal af wat komen gaat. Voor de mensen die dit Botlekse plekje vroeger geregeld aandeden is de geringe kwaliteit van de opname waarschijnlijk niet zo belangrijk. Bij 'Feijenoordse meesters' draait het immers vooral om herkenning. In dat opzicht mag dit plaatje wat mij betreft niet ontbreken!

Foto (Rob van der Rest): Alsof men niet weet dat het resterende leven maar van korte duur zal zijn, wordt locomotor 204 in het voorjaar van 1989 nog een keer voorzien van verse verf. Hier rangeert de betreffende 'Sik' op 1 april van dat jaar met een Franse 'Ks' nabij Rotterdam-zuid. De dubbele witte band om de buffers duidt op de aanwezigheid van 'rubberpacks'. Smeren van dit buffertype was overbodig...

Een foto's die we niet kunnen scharen onder de rubriek 'meer van hetzelfde' is deze, uit de collectie van Rob van der Rest afkomstige, opname. Staat deze 'omhekte' en defecte locomotor 303 tegenwoordig op de Kijfhoek, op 01-03-2004 fotografeerde Wim de Ridder hem in Maastricht bij de firma Hoeben Metalen B.V. Naar verluid speelde de 'Sik' daar een rol bij de sloop van NS-materieel.

Op een mooie zomerdag met 27 graden, zoals deze in augustus van 1997, kon je je eigenlijk niets beters wensen dan de treeplank van een locomotor. Deze locomotorbestuurder op IJsselmonde dacht daar nt z over. In tegenstelling tot bijvoorbeeld het personeel van aannemers, konden machinisten in een dergelijk tenue rekenen op commentaar. Blote benen waren immers onbeschermd en strookten daarom niet met de persoonlijke veiligheid (PV). Voor het werken vanaf de treeplank was dat natuurlijk helemaal niet anders; alleen wisten we dat toen nog niet...

Foto (Ben van Wevering): Feijenoord, 06-04-1996. De reus en kleinduimpje (Locomotor 254).

De bovenstaande opname (Rob van der Rest) van Locomotor 203 werd gemaakt in april 1988, ter hoogte van 'Post-T' op de Waalhaven. Ruim 20 jaar later wordt deze 'Sik', niet ver van de plaats waar destijds dit statieportret werd gemaakt, nog altijd ingezet bij 'Steinweg Handelsveem'.

Wel is inmiddels het geel / grijs vervangen door (vaal)groen met wit, maar dat maakt voor de daar om te halen wagons van de Beatrixhaven (via de Hamweg) naar de 'Frisozijde'  (vroeger TorLine) niets uit. Behalve de vroegere NS-203 heeft 'Steinweg' ook nog een tweede blauw / zwarte Locomotor met het nummer '3' in bezit. Hoewel eveneens dienstvaardig, staat ze helaas al enige tijd ongebruikt tussen de broodjes aluminium en andere rommel op de kade van de 'Waterzijde'.

(Foto's: Rob van der Rest / Martin den Dulk)

*****

Foto (Willem Lagerwij): De Locomotoren 339 en 255 voor de deur van de Hoofdwerkplaats in Tilburg. Opname 11 juli 1992 .

Foto (Bruno Batenburg): Een andere Locomotor die zijn meeste soortgenoten overleefd heeft, is deze 271 uit de Haagse regio.