FEIJENOORDSE MEESTERS

Fotopagina Rotterdam Centraal Station (2)

Foto (Charles Gordon-Stuart, collectie Eelco Storm): Het 'nieuwe' Rotterdam CS op 16-06-1956. Het station vertoont in het jaar dat voorafgaat aan de officiële ingebruikname in 1957 nog een aantal knipogen naar het verleden. Het elektrisch aangedreven treinstel (de 304) uit de bouwserie Mat'40 is een overduidelijk voorbeeld, maar wie beter kijkt ziet een uit dwarsliggers opgebouwd looppad tussen de sporen en schuin achter de openstaande cabinedeur een enkelvoudige bovenleidingmast die er later niet meer zou staan. De 'objecten' die op regelmatige afstand tussen de sporen in staan, zijn hoogst waarschijnlijk 'trekdraadgeleiders' van de klassieke beveiliging. NX-beveiliging zou in Rotterdam namelijk pas op 16-11-1958 in gebruik genomen worden.

Foto (Rob Schippers): D215, alias de 'Rhein express', tijdens een stationnement op spoor 1 te Rotterdam CS op 26-06-1974. Het tonnage van de fors aan de maat zijnde trein deerde loc 1132 geenszins. De Fransoos mocht dan in Pk's niet zo sterk zijn, taai was 'ie als geen ander. Leuke details, die al lang en breed uit het tijdsbeeld verdwenen zijn, worden gevormd door de rode 'electrocar' van PTT-Post op het perron en de autowagon achter de locomotief...

Foto (Rob van der Pols): Op 24-10-1974 deden de loc's 1110, met een rijtuig 'Plan-E', en de 1506 beide Rotterdam CS aan...

Foto (Jan Gosselaar): In de 'hoge tuin' van Rotterdam kwam je in de jaren '70 doorgaans het wat oudere materieel tegen. Rechts van het uitrijspoor 'G(errit)' wordt de kijker een blik op de 'speeltuin' gegund. De rijdraad boven spoor 21M zou pas later aangebracht worden.

Foto (Jan Gosselaar): Aan de 'hoge kant' was in 1975 nog het verhoogde fietsenperron gesitueerd. De aanwezigheid van een treinstel Mat '46 (spoor 16) en dieselloc 2298 (spoor 17) maken dit plaatje extra nostalgisch.

Foto (Jan Gosselaar): Vertrek van een tweespan 2400'n aan de Blaakzijde (spoor 5) van Rotterdam Centraal Station in de winter van 1975. Het dienstoverpad en de in 1976 gesloopte Provenierskerk maken de foto uit duizenden herkenbaar.

Foto (Rob Schippers): Aankomst van de D286 te Rotterdam op 7 maart 1975. De typisch Franse rijtuigen achter de trekkende e-loc 1300 laten geen geheim bestaan over de bestemming van de trein...

Foto (Rob Schippers): Bijna vergeten en bijna nooit op de foto... De onderlinge verbondenheid van Staatsbedrijven was tot aan de komst van mobiele telefonie niet meer dan een vanzelfsprekendheid. Zoals dat hier in de zeventiger jaren ook in Rotterdam het geval was, waren alle perrons uitgerust met telefooncellen van PTT. Naast de munttelefoon herbergde elke cel een aardige rij regionale telefoongidsen, waarin de klant geheel gratis kon zoeken naar het juiste nummer...

Foto (Rob Schippers): Impressie van het Rotterdamse Centraal Station uit het voorjaar van 1975. Vanuit de ramen aan de perronzijde van 'Post T' hebben we uitzicht op van het Groot Handelsgebouw aan de Conradstraat. In vergelijking met de huidige situatie vallen de korte perrons van de sporen 4, 6 en 7 op. Van het leeg-materieel op spoor 5 is de locomotief zojuist omgerangeerd. De machinist, die in het open cabineraam van de e-loc 1300 te zien is, neemt samen met een rangeerder een remproef.

Foto (Rob Schippers): Voor dit fotomoment moeten we even terug naar 2 maart 1976! E-loc 1157 staat op deze mooie dag 'over' op spoor 10 van Rotterdam Centraal Station. Het Mat'46 op de achtergrond is vrijwel zeker een zogenaamd 'stoppertje binnendoor'. Vreemd genoeg houdt de term 'binnendoor' in dat er gevoelsmatig buitenom (via Woerden, Breukelen en Abcoude naar Amsterdam) gereden wordt, maar dat neemt niet weg dat de treinserie in kwestie wel degelijk een stukje afsnijdt. De winst van minder kilometers wordt echter tenietgedaan door de vele stops. Het ontdekken van rivaliserende rijtijden, in vergelijking met die over de 'Oude lijn' of via Schiphol, is zodoende alleen voorbehouden aan rijdend personeel.

Foto (Wil van den Hout): Tijdens de introductiedagen van RELT 14 in 1979 werd ook even, samen met een echte instructiemachinist (Joop Groeneveld), een elektrische locomotief bekeken; hier op spoor 16 de 1144. De blauwe 1200 op de achtergrond staat op het vroegere kopspoor 18. Cursusgenoten van Wil waren Michel Goossens (nog steeds machinist in Rotterdam), Cees Jansse (tegenwoordig machinist te Den Haag) en Aad Sterrenburg (hij werd later rangeerder op Rotterdam Goederen). Ze staan allemaal op deze foto.

Foto links boven (Wil van den Hout): De Rotterdamse afvaardiging van RELT 14 met v.l.n.r. Cees Jansse, Michel Goossens, Wil van den Hout en Aad Sterrenburg.

Foto rechts boven (Wil van den Hout): Michel Goossens deed hier nog alsof...

Foto (Wil van den Hout): Wil en Michel tijdens een onderonsje in de 'bedstee' van een Mat '46. Dit stel was een ouder exemplaar; te herkennen aan de gloeilampverlichting. Treinstellen van een latere productiedatum waren uitgerust met tl-buizen.

Foto (Wil van den Hout): Cees Jansse in de cabine van een hondekop...

Foto (Wil van den Hout): Wil van den Hout haalt in de hoge tuin een stel door de 'put' (19M). De goederenwagens rechts staan op spoor 24M; de 'Speeltuin' dus...

 

Foto's (Wil van den Hout): Cees en Michel in de kleding die toen aan rangeermachinisten uitgereikt werd. Dit was trouwens het zomertenue; voor de winter hadden we een zwart 'Manchester' pak met knopengulp (handig bij hoge nood!).

 

Foto's (Albert Sas): Zomaar een greep uit het Rotterdamse materieelassortiment uit de zomer van 1981. Op dat moment waren onder andere het Benelux-stroomlijnmat, Materieel '64 (hier een V'tje) en het 'Stadsgewestelijk Materieel' (SGM) verantwoordelijk voor het product op Nederland's ijzeren wegen. Daarnaast opereerden natuurlijk ook nog de legendarische 'Hondekop', Mat' 46, en een grote verscheidenheid aan elektrische- en dieselaangedreven locomotieven. Machinisten mochten zich in deze tijd nog techneuten noemen en cabineramen reinigen hoorde standaard bij het gereedmaken voor vertrek... Beweeg de muisaanwijzer naar de foto toe!

Foto (Albert Sas): Het antwoord op de vraag bij welke rubriek deze niet alledaagse plaat van 12 juni 1982 thuishoort, is wederom een lastige. De foto laat hoe dan ook de elektrische locomotieven 1602 en 1316 zien, maar daarentegen vormen witgekalkte betonnen bloembakken (jarenlang netjes verzorgd door rangeerder Leo Woning) en het markante Groot Handelsgebouw op de achtergrond het onomstootbare bewijs voor de locatie Rotterdam Centraal Station.

Foto (Rob van der Pols): Op deze foto tellen we van links naar rechts de sporen 1, 2 en 3. Het is hier 25-06-1983 en op het laatstgenoemde spoor zien we een als extra trein ingelegde set Sprinters (2 x 3 waaronder de 2883) ten behoeve van het David Bowie-concert in 'De Kuip'. Voor machinisten op Feijenoord was het helemaal niet nodig om voor een dergelijk concert kaartjes te kopen. Zij luisterden, samen met de omgeving van het stadion, gratis mee...

Foto (Rob van der Pols): Op hetzelfde spoor 3a werd eerder de te Rotterdam kerende stoptrein (SGM 2054) naar Maassluis afgehandeld. Een tussen de tegelvoegen gestoken rode vlag markeert de stopplaats, terwijl het seinbeeld 'geel-knipper' in de inrijder de machinist in dit soort gevallen attendeerde op de verkorting van zijn remweg. Rechts op spoor 5 vangen we nog een glimp op van de zogenaamde 'Loolaan'; de ketelwagentrein met ruwe olie uit Den Haag voor de bestemming Shell in Vlaardingen.

Foto (Rob van der Pols): Met de 1204 in opzending, is loc 1113 met een intercity uit het zuiden binnengelopen op spoor 9 te Rotterdam. Zoals dat in deze tijd (de opnamedatum is 25 juni 1983) regelmatig gebeurde, werd de 1113 afgerangeerd en zou de trein zijn weg vervolgen met de 1200 als trekkende locomotief.

Foto (Rob van der Pols): Een ouderwets Rotterdams (CS) stilleven. Op 25 juni 1983 zorgden onze nieuwe 1600'n (hoewel deze een beetje vuil is) en het deels gerenoveerde locomotievenpark voor een frisse bedrijfsuitstraling. Op de foto staat zo'n nieuw ogend drietal (1225 + 1627 + 1213) te wachten op hun volgende inzet.

Foto (archief Trammuseum Rotterdam): 10 mei 1988. E-loc 1309 staat in een gemoderniseerde jas op spoor 13 van Rotterdam Centraal Station. Het geoefende oog ontwaart op deze foto ongetwijfeld de 1500 volt 'grondleiding' naast de locomotief. Behoudens de kapsporen 12 en 13, kende ook de tuinsporen 14M en 15M een dergelijke voorziening (in het spoorjargon ook wel 'de tiet' genoemd). Lange tijd werden ze gebruikt voor 's nachts overstaande rijtuigen. De e-loc's waren immers nodig voor de goederendienst. Soms kwamen ze pas vlak voor de start van de reizigersdienst terug, zodat het voorgeschreven voorverwarmen van de treinen niet kon worden waargemaakt. Dat laatste vormde eigenlijk sowieso een probleem, want bij bijvoorbeeld 'Plan W' draaiden de ventilatoren van de treinverwarming op de batterijen en deze waren zonder draaiende as-generatoren binnen de kortste keren uitgeput. Vandaar dat getrokken treinen vroeger tot vlak voor het vertrek donker werden gehouden. De rangeerdienst liet het aandraaien van de verlichting netjes over aan het treinpersoneel... Pas met de komst van de ICR-rijtuigen (in Rotterdam omstreeks 1982) raakten de stationaire voorverwarmingsinstallaties in onbruik, om met de instroom van de e-loc 1700 de genadeklap te krijgen. Slechts in incidentele gevallen zou de oude grondleiding nog gebruikt worden, maar niet eerder dan dat men van 'Energievoorziening' de, met een 750 ampère zekering uitgeruste, installatie op betrouwbaarheid getest had....

Bij de instroming van de nieuwe ICR-rijtuigen hoorde ook een stukje opleiding voor Storingsmonteurs, machinisten en treinpersoneel. Hiertoe werd een voor instructiedoeleinden vrijgemaakt rijtuig op spoor 12 (oostzijde) geplaatst. Voor het aansluiten op de 1500 volt-voeding was het nodige zoekwerk voorafgegaan, want veel storingsmonteurs die nog wisten hoe dat moest en die op dat moment toevallig ook nog dienst hadden, waren er toen al niet meer. Kees van Dongen werd uiteindelijk de (on)gelukkige. Moeder Aarde geeft en neemt immers, en in dit geval met name het laatste in de vorm van de kabelisolatie. Bij het inschakelen van de hoogspanning kwamen als gevolg van de hierdoor ontstane kortsluiting zowel de grond, het grind, als het rijtuig los van de grond. Een klap van (1500 Volt x 950 Amp) 1425 Kilowatt is dan ook niet niks! Gelukkig kwam Kees met de schrik vrij en werd besloten om dan maar een dikke 1300 als stationaire voeding te gebruiken. Dat beviel tenslotte wèl zo goed, want nu kon de cursus tenminste 'met lucht' gegeven worden...

(Met dank aan Kees Dessens, Kees van Dongen en Ton Odijk)

Foto (Rob van der Rest) De Rotterdamse overkapping van Sybold van Ravensteijn is op 30 januari 1984 de helft van zijn levensduur al voorbij. Achteraf zal blijken dat het PTT-Postvervoer en de traditionele gele kleur van de stoptrein (SGM 2895 op spoor 3b) naar Hoek van Holland een minder lang leven beschoren zijn...

Foto's (Bertus Kers): Een mooie aanvulling op de historische Rotterdamse materieelverscheidenheid wordt gevormd door dit uit 1971 stammende drieluik. De afgebeelde locomotieven zijn de 2267 en de 1133.