FEIJENOORDSE MEESTERS

Venlo

Foto (Rob van der Rest): Dit beeld roept bij ouderen ongetwijfeld de nodige herinneringen op. We zijn hier op 26-06-1975 in Venlo, waar loc 1110 met 'bolkoprijtuigen' zijn vertrektoestemming naar Den Haag afwacht. Om de paspoorten van grensoverschrijdende treinreizigers te kunnen controleren, is er dwars over het perron een afzetting geplaatst. Hiervoor bestond in deze tijd nog een heilig ontzag...

Onder (verzameling Ben van Wevering): Ook de stationsrestauratie in Venlo zette zichzelf met een eigen suikerzakje op de kaart. Zoals dat in deze contreien wel meer gebruikelijk is, werd ook hier verwezen naar Valuas ('Flujas'). Volgens de geschiedschrijving zou hij in het jaar 96 de stad Venlo gesticht hebben.

Naast Roosendaal was ook Venlo één van de eerste bestemmingen waar jonge Feijenoorders veelvuldig op reden. Bazen zeiden daarover dat dit grensstation vanwege haar (in eerste instantie) klassieke beveiliging mooi in het verlengde van de te vergaren ervaring lag. De mogelijke moeilijkheidsgraad werd daarbij resoluut van de hand gewezen, want IJsselmonde, de Havenspoorlijn en Roosendaal kenden dit soort beveiliging immers ook. Over het feit dat de afstand naar de in het 'Limburgse' gelegen bestemming beduidend langer was en dat de reis meestal met materieel zonder ATB afgelegd moest worden, repte men met geen woord. Terecht? Ach, 't was vooral een kwestie van goed wegleren. We wisten niet beter, dus we deden het ermee. Het belang van een goede wegbekendheid werd er alleen maar door onderstreept. Van de in die tijd soms gecompliceerde baanvakken en emplacementen verzamelden we alle relevante documentatie, die in het daarvoor gereserveerde vak van de machinistentas verdween. Over de buikpijn die de eerste ritten je op voorhand bezorgden (geen mist en geen neus van de 2200 voorop?) zweeg je natuurlijk. Thuis vertelde je vol trots dat je de komende nacht naar Venlo ging...

Boven: Een uit november 1976 daterende situatieschets uit de beroepsmatige verzameling van de 'oud-Feijenoorder' Jan Daalman. Aanvankelijk bestond deze tekening uit twee A-viertjes, want meer kon de kopieermachine niet. Om reden van de overzichtelijkheid zijn ze voor het publiceren op 'Feijenoordsemeesters' aan elkaar gemonteerd en ook in een extra groot PDF-formaat te bekijken. Hopelijk doen we daar ook onze modelbouwfans weer een plezier mee... (Klik op de afbeelding voor een vergroting)

Onder: Omdat de emplacementen van Venlo en Blerick slechts op een steenworp afstand van elkaar lagen, ging ook de tekening van Blerick in de tas mee... (Klik op de afbeelding voor een vergroting)

Aan de verschillende spanningen, Nederlands en Duits, op de bovenleiding in Venlo had je als dieselmachinist geen boodschap. Voor machinisten met elektrische bevoegdheid was dit een ander verhaal. Van de goederensporen wisten we natuurlijk wel dat de draad aan de noordkant onder de 1500 volt gelijkstroom zat en dat de zuidzijde was aangesloten op de Duitse wisselspanning van 15.000 volt.

Foto boven (Rob Schippers): Met gestreken stroomafnemers is loc 1120 zojuist binnengekomen met de uit Den Haag afkomstige IC 2505. Met een datum van 3 april 1976 zijn we nog ruim verwijderd van het ICR-tijdperk en de invoering van de botsneus. Blauwe rijtuigen, van onder andere het type 'Plan-N(ico)', zijn hier nog het visitekaartje van de Nederlandse Spoorwegen.

Foto onder (Ben van Wevering): Venlo-Goederen op 15-10-1985. De bruine 2200 met plakletters is de 2247. Helaas ontbreken de nummers van het andere materieel dat op deze foto zichtbaar is. Op het kopspoor In de verte zien we in ieder geval een e-loc 1100 en daarnaast een 'diesel-drie', waarmee destijds de reizigersdienst tussen Nijmegen, Venlo en Roermond gereden werd.

Borden gaven keurig netjes de nadering van de daar tussenin liggende sluis aan. Allemaal geen punt... Als je slim was zette je als machinist een stukje voor Blerick de compressor op handbediening. De binnenkomst in Venlo gaf zo precies voldoende hoofdreservoirdruk om een keer extra, mocht dat nodig zijn, de remmen te lossen, zodat je stapvoets en beheerst (met een snelle wisseling van trein- naar rangeerverlichting) voorbij de 'S-paal' naar de vrijbalk kon glijden. Zolang je daar maar niet voorbij ging, vond iedereen dat prima. Bij lange treinen was het alternatief namelijk dat de rangeerdienst de trein achter vrij moest trekken. De overgang naar lichtseinen maakte aan die effectieve handelswijze abrupt een einde. Moderne beveiliging werd in dat opzicht niet door alle spoorlui gewaardeerd.

Foto's boven (Rob van der Rest): Klassieke beveiliging, de verscheidenheid aan materieel en het vele goederenverkeer maakten Venlo tot een enerverend geheel. Ook in augustus van het jaar 1985 kon men op dit grensstation nog genieten van de vele armseinen, de 'vaantjes' en de overstaande locomotieven, zoals de 1643 links. Op de rechter foto vertrekt loc 1117 met een Intercity naar Den Haag.

Foto onder (Rob van der Rest): De1637 op '2b' onder de 'Hollandse draad'. Om de locomotief weer tot leven te wekken, was eerst hulp van de rangeerploeg nodig...

Onder de kap trouwens wel, want het maakte daar juist weer een einde aan de bijzondere oplettendheid die machinisten daar bij binnenkomst aan de dag moesten leggen. Behalve het feit dat je als machinist op de ingestelde rijweg en de verschillende soorten spanning moest letten (behalve op spoor 6 en 1b voor het armsein), was het eveneens de bedoeling dat alle rijtuigen langs het perron tot stilstand kwamen. Ook werd je vaak met een blauwe vlag of lamp opgehouden. Om dit laatste reglementair mogelijk te maken, hoefde men op de 'Post' alleen maar de inrijder in het zicht van de machinist te trekken; maar dat was nu net iets dat wegens de alom heersende drukte doorlopend gebeurde. Het mooie systeem zoals Emmerich dat kent en kende (de rijweg gekoppeld aan de bijbehorende rijdraadspanning), was Venlo vreemd. Karren van aankomende treinen moesten dus altijd door een Sik of rangeerloc omgehaald worden. De in Venlo heersende bedrijvigheid had wel wat, ook al stond het met Duits doorspekte dialect niet iedereen aan. Mijn ervaring was dat je 'gewoon mee moest lullen' en ook de 'Venlose' tafel in het personeelsverblijf, die eigenlijk voor Westerlingen als verboden gebied beschouwd werd, vierkant moest negeren.

 

Foto's boven (Rob van der Rest): E-loc DB 110 127-8 wordt door Locomotor 350 aan de Duitse kant van het emplacement onder de 15.000 volt gezet. Mooi 'meegefotografeerd' is de aan het armsein van spoor 2a bevestigde 'wyber'. Een dergelijk bordje gaf aan dat het uit de stand stop komen van het sein tevens het vertrekbevel voor de machinist inhield. Lang niet alle seinen waren van deze inrichting voorzien. Op 'goederen' was een vertrekbevel vereist met de groene lamp van de wachter en de meeste seinen onder de kap hadden een vertrekseinlicht voor het treinpersoneel, die op hun beurt het vertrekbevel aan de meester gaven. Venlo was een komen en gaan van loc's. Zodoende komt op diezelfde 16e augustus van het jaar 1985 ook DB 110 509-7 aan de beurt. Ook deze locomotief heeft net een trein uit Duitsland aangebracht en wordt met gestreken stroomafnemer omgehaald. Daar waar Hollandse machinisten na binnenkomst de rangeerverlichting ontstaken, lieten onze collegae van over de grens dat doorgaans na... Beweeg de muisaanwijzer naar de foto toe!

Foto onder (Arno van Dokkum): Met 'gestreken' beugels is zojuist e-loc 1160, met in de trekhaak trein 42317 uit Rotterdam, op de goederensporen van Venlo tot stilstand gekomen. Rechts van het aankomstspoor staat de 6416 van NS/Cargo gereed om de 1160 na het 'afpikken' terug te duwen tot onder de Nederlandse rijdraad. Opname: juni 1993.

*****

Foto (Arno van Dokkum): Na het 'afrangeren' van de Hollandse tractie, kon de Duitse- op eigen kracht tegen de trein aan. Op deze foto is dat zogenaamde omspannen net achter de rug en genieten we van het uitzicht dat de zes-assige BR150 171-7 biedt. Het is hier overigens juli 1994 en we bevinden ons aan de oostzijde van het emplacement op spoor 13...

Foto (Arno van Dokkum): De combinatie van de BR150 en zijn 1600 ton zware gasolietrein is logistiek herkenbaar onder het treinnummer 47013; cijfers die herleidbaar zijn naar het destijds nieuw geopende Chemiecentrum in de Rotterdamse Botlek. Normaal gesproken werd deze trein ingelegd via Arnhem, maar wegens werkzaamheden in het kader van de huidige Betuweroute bij Zevenaar, was de trein nu omgeleid over Limburg. Via het Schwarzwald zullen de ketelwagens hun weg vinden naar Konstanz Bodensee en de eindbestemming Safenwill (Ch)...

Bij glad spoor kon een vertrek in de richting Kaldenkirchen door de te nemen helling een ware martelgang zijn (ook de erts naar Dillingen ondervond hier met vier 2200'n nogal eens problemen met 'de bult' omhoog). In dit geval volstonden het eigen gewicht (126 ton) en de brute trekkracht van de 'Baureihe 150' echter uitstekend. De mannen met wegbekendheid zullen de locatie op de foto waarschijnlijk wel herkennen: Na het snelheidsverminderingsbord '4' volgt de dubbele overweg 'Broekestraat' bij km 68.832

*****

Foto (Harm Knigge): Loc 1619 staat op 01-07-2001 klaar voor vertrek op Venlo-goederen. Zoals dat voor een 'Feijenoordse meester' verwacht mag worden, is de bestemming van de trein Kijfhoek. Achter de e-loc vangen we nog net een glimp op van twee 6400'n in opzending. De diesels dienden op de heenweg naar Venlo als trekkracht. Ook van deze rit zijn foto's beschikbaar...