FEIJENOORDSE MEESTERS

Vlaardingen

 

Station Vlaardingen in vroeger dagen (Prentbriefkaart uit de verzameling van Leen Breure).

Foto (Albert Sas): Loc 2245 vertrekt op 29-03-1980 met de buurtgoederentrein uit Vlaardingen. De in de trein aanwezige wagens zijn uitgehaald bij de verschillende bedrijven in de omgeving. Op deze foto is goed te zien hoe de toen nog aanwezige draaibrug bij de opening als het ware van het water weggedraaid werd.

Foto onder (Albert Sas): Als dat nodig was, deed ook de uit Hoek van Holland afkomstige buurtgoederentrein Vlaardingen aan. Getrokken door loc 2221 nadert hier op 06-06-1980 een dergelijke trein vanuit de genoemde richting. Pas aan het einde van de dag vond in dit geval de verdere doorvoer plaats.

Hoewel er in feite weinig spectaculairs over Vlaardingen te melden is, kent de rangeerdienst op Vlaardingen Centrum wel een lange geschiedenis. Officieel heet dit station nog steeds Vlaardingen Goederen (Vdg). De aanduiding 'Centrum' wordt alleen voor het gerief van de reizigers gehanteerd. Vlaardingse rangeerploegen vielen lange tijd onder het rayon Rotterdam. Vreemd genoeg kwamen er wel altijd Feijenoordse machinisten over de vloer. Zij brachten de te plaatsen wagens zelf mee en namen ze na de uitvoering van de werkzaamheden ook weer mee terug.

Afbeelding boven (www.sporenplan.nl): Overzicht van de Vlaardingse bedrijven met een spooraansluiting in 1965.

Onder: Mijndert Schrik was één van de vroegere Feijenoordse machinisten die rond 1980 geregeld op Vlaardingen rangeerde. De foto's die hij meestuurt stammen ook uit deze periode. Behalve Mijndert zelf, zien we op de achtergrond de Vlaardingse weegbrug en natuurlijk de 2400'n waarmee destijds op Vdg gewerkt werd.

De afhandeling van de afgepaste hoeveelheid dagelijks werk, maakte dat er tijdens de bediening van de klanten (met de 'eigen' treinlocomotief) maar weinig activiteiten op het station te bespeuren waren. Een goede indruk krijgen van wat er precies gebeurde, kon je eigenlijk alleen wanneer je de moeite nam om de rangeerploeg te volgen. De bewegingen op het emplacement zelf omvatte immers niet veel meer dan een paar 'verplaatsingen' en het treinklaar maken van de opgehaalde wagons. Daarna was het wachten op een 'gaatje' in de dienstregeling, want met het ieder half uur passerende locaaltje en de vele getrokken treinen van- en naar Hoek van Holland mocht de 'Hoekse lijn' in deze dagen druk genoemd worden. Het betrokken rangeerpersoneel was zich daar terdege van bewust. Natuurlijk kunnen de verhalen op deze site gemakkelijk de indruk wekken dat alles 'vrijheid, blijheid' was. We waren 'eigen baas'..., dat is waar; maar alle werkzaamheden, het koffie drinken en de schaft waren wel degelijk gepland. Hinderen van de reizigersdienst leverde al snel een logboekmelding op. En dàt was een echte spoorman zijn eer te ná!

Klik op deze regel voor foto's van rangeerwerkzaamheden te Vlaardingen...

Foto boven (Paul van Duin): Terug op het emplacement zat het meeste werk er al op, zoals hier in op 16 november 1988. De oude kunstmestwagens op de achtergrond zochten in deze tijd hun heil bij Hydro Agri. In de rangeerder voorop de loc herkennen we Mustafa Yildrim.

Foto onder (Rob van der Pols): De voor Vlaardingse rangeerwerkzaamheden bestemde Locomotor, in dit geval de 226, stond in de werkeloze perioden meestal 'in de richting van de losplaats'. Zo kon ze tijdens de rangeerwerkzaamheden met de grote loc niet in de weg staan. Opname 2 januari 1983.

Veel van de oud-Feijenoorders die vroeger in Vlaardingen en Maassluis kwamen kennen hem vast nog wel… Die lange, statig en correct overkomende voorman met zijn zwarte alpinopet, waaraan hij zo gehecht was dat hij die tussen de klussen door nog op zijn kalende hoofd zette. Zoals zoveel spoorlui in die tijd was hij bijzonder trots op zijn werk en bijgevolg gevoelig voor complimenten. Na de opmerking: ‘Joop, ik begrijp het niet. Bij jou heb ik wagens maar een enkele keer vast, terwijl ik bij anderen uren moet rangeren…’, kon je met een beetje geluk gelijk door naar de koffie. Collegiaal als hij was startte hij dan de Sik en deed de rest van het werk zelf. De loc belandde in dergelijke gevallen op het kopspoor bij de brug en menig machinist heeft in de vroege dienst zo een extra uiltje geknapt…

(Wim Westdijk)

Foto (Paul van Duin): Voor het vervoer van dicalciumfosfaat, dat gebruikt wordt als voedingssupplement voor pluimvee en in tabletvorm eveneens dient voor de vervaardiging van farmaceutische preparaten, gebruikten de NS silo- of bollenwagens van het type Ucs-y. Hier zien we op 4 augustus 1988 loc 2458 voor een dergelijke combinatie, afkomstig van de Vlaardingse vestiging van Hydro Agri. De gebruikte wagens hadden op het wagenbord 'Vlaardingen' als depot vermeld staan en stonden eerder op afroep klaar op het kopspoor (spoor 417) dat eindigde voor de overweg aan de westzijde van het emplacement.

Foto onder (Ben van Wevering): Loc 2424 op het kopspoor aan de oostzijde van Vlaardingen Centrum. De 'extra oren' op de cabine hebben trouwens niets van doen met de locomotief; het zijn gewoon de contragewichten van de nieuwe brug... Opname 1989.

Behalve het wagenladingvervoer kende Vdg ook uitgesproken gesloten vervoeren. Beurtelings met de vestiging van Shell aan de overkant van de Nieuwe Waterweg werden door ons regelmatig treinen met ruwe aardolie ingezet en uitgehaald. Dat gebeurde in de regel geduwd, want de wagons moesten in twee rijen over de beschikbare sporen verdeeld worden. Het korte kopspoortje, waarover je eventueel kon omrijden, werd daardoor geblokkeerd.

Foto boven (Albert Sas): Voor het op Vlaardingen plaatsen of uithalen van de 'Zwarte olie' (hier het uithalen van de lege ketels op 14-09-1980) was het oversteken van de drukke Deltaweg noodzakelijk. De bediening deed je in deze tijd nog met twee rangeerders. Eén hield zich op binnen de fabriekspoort en de ander ter hoogte van de wegkruising. Turend in de verte rangeerde je onder deze omstandigheden natuurlijk uiterst behoedzaam.

Foto Onder (Rob van der Pols): Ook de twaalf ketelwagens tellende 'Loolaan' uit Den Haag werd regelmatig naar de Shell in Vlaardingen geleid. Op 17 januari 1982 naderen de loc's 2212 en 2299 met deze trein het perron van Vlaardingen-oost.

Klik hier voor meer foto's van de 'olie'...

 Het begin tachtiger jaren sluiten van de éne, na de andere losplaats, deed ook Vlaardingen geen goed. De activiteiten verminderden in sterke mate en naast de klanten op Vdg zelf, bediende de ploeg nog slechts de 'buizenboer' in Maassluis en later de VAM in Schiedam. Om een zinnige invulling van werklijnen te houden, werd het personeel na verloop van tijd overgeheveld naar het rayon Rotterdam Goederen.

Foto's  (Ben van Wevering): De oude losplaats van Vlaardingen...

Anno 2007 zijn de VAM-sporen, of beter gezegd wat er nog van resteert, volledig overwoekerd door struikgewas, berkenbomen en ander onkruid. Ooit zag het er hier anders uit en was het plaatsen van de ‘VAM’ soms een spannende aangelegenheid, zo schrijft de ex-Feijenoorder Rob Mostertman. Om tussen de drukke ochtendspits door te kunnen laveren, moest alles precies op elkaar afgestemd zijn. Zo hoorde er tegelijkertijd met de Feijenoordse machinist en loc, ook het ‘locaaltje’ uit Hoek van Holland op Schiedam / Rotterdam-west te arriveren; met aan boord een rangeerder uit Vlaardingen, die volgens plan assisteerde bij de werkzaamheden onderaan het talud. Op een dag verscheen er eens géén rangeerder. Vanwege de tijdsdruk had er niets anders opgezeten dan gelijk maar de verkeersleider bellen. Deze deed natuurlijk terstond navraag bij opzichter Vlaardingen, die reageerde met de opmerking dat de bewuste rangeerder wel degelijk naar Schiedam was vertrokken… Verdorie!

Foto (Wilfred Wieldraaijer): Onderaan de spoordijk naast Schiedam - Rotterdam west werd huisvuil overgeslagen in speciaal daarvoor bestemde spoorwegwagons. Voor het bedienen van deze aansluiting ging een  Rotterdamse ( en later een Vlaardingse-) rangeerder mee.

Later kwam de stopper uit Rotterdam aan met, jawel, de vermiste rangeerder. Het bleek dat hij in de trein vanuit Vlaardingen hoge nood had gekregen en daarom geen kans had gezien om in Schiedam de trein te verlaten. Met zijn broek op de enkels had hij machteloos het schrille fluitje van de conducteur aangehoord, zonder verder iets te kunnen doen. Ook in Rotterdam had hij maar net de trein terug kunnen halen! Behalve het feit dat de rangeerder in kwestie zijn belevenis nog lang van zijn collegae aan had moeten horen, bleven verdere consequenties uit. ‘Persoonlijke verzorging’ was immers een zeer menselijk excuus…

Foto's boven Ben van Wevering

Foto onder (Ben van Wevering): In augustus 1991 rijdt het treinverkeer tussen Vlaardingen-oost en -Goederen nog over de oude laaggelegen baan, maar op de achtergrond wacht een nieuw aangelegde spoordijk op de toekomst. Van de door loc 1625 getrokken dubbeldekker (type DDM-1) kan gezegd worden dat deze destijds geen zeldzame verschijning was op de 'Hoekse lijn'. Tussen de Sprinters door kon je er vele materieelsoorten treffen. Ook het locaaltje werd bij gebrek aan beter gereden met Mat'46, een Hondekop of een 'T-stel'.

Lange tijd ontbraken er van Vlaardingen op deze website foto's. Toch bleken ze te bestaan. Zowel Albert Sas, Ben van Wevering, Rob van der Pols en Paul van Duin maakten tussen 1980 en het eind van de 90'er jaren een aantal foto's. Een deel van de vroegere laad- en losperrons bestond toen nog. Het daar opgestelde materieel had te maken werkzaamheden op de Hoekse lijn, want de karakteristieke bovenleidingportalen werden in deze dagen vervangen door de hedendaagse rechthoekige exemplaren. Ook de versleten draaibrug had hier zijn langste tijd gehad en in het kader van de Deltawerken werden de sporen tussen Vdo en Vdg op een verhoogd talud geplaatst.

Een prachtige aanvulling op dit hoofdstuk is afkomstig van Paul van Duin. Zijn dia's dateren eveneens uit de tijd dat er in Vlaardingen nog volop activiteiten waren.

27-08-1987: Tussen Vlaardingen-oost en Vlaardingen-goederen naderen de loc's 2257+2335+2324 over het toen nog laag liggende tracé ter hoogte van de Vulcaanweg. Gelijktijdig keert vanaf het raccordement aan de 'Oost' de 2298 met een lange sleep (wellicht erts) wagens terug naar het emplacement. Het eerder genoemde driespan neemt deze wagens daar over om ze naar het 'Behandelstation' Kijfhoek te brengen.

10-11-1988: Loc 2456 met uitgehaalde wagons van Hydro Agri. De ketels bevatten waarschijnlijk ammoniak en de zelflossers (Tads'n) kunstmest. De 2400 zou hier niet lang meer ingezet worden.

14-11-1988: Locomotor 210 met 3 man personeel op het Vlaardingse emplacement. In deze tijd werden de bovenleidingportalen tussen Schiedam en Hoek van Holland vervangen. Op de achtergrond de 2228 met een werktrein van Electro Rail.

26-09-1990. Nadat de 2400'n niet meer voor de reguliere rangeerwerkzaamheden in Vlaardingen gebruikt werden, reden ze nog wel 'extraatjes' over de Hoekse Lijn. Hier de multiple geschakelde 2444 en de 2526; wachtend op vertrek richting Maassluis. Dit buizenvervoer kwam uit Duinkerken en was na coating in Mss bestemd voor een pijpleiding in de Noordzee.