FEIJENOORDSE MEESTERS

Zakboekjes en spiekbrieven

Soms kom je leuke dingen tegen. Neem nu bijvoorbeeld het 'Zakboek voor de machinist' uit 1957 (ik liep toen nog niet eens in een korte broek!), dat Jan Dirkzwager in zijn archieven tegenkwam en waarvan de inhoud ineens licht werpt op bijvoorbeeld de vroeger veel gehoorde opmerking dat je 'nooit te dicht bij een (wissel)kloot moest gaan staan'. Deed je dat toch, dan kostte het je vroeg of laat geheid een paar blauwe benen (of erger!). Tips uit een dergelijk boekje, al dan niet van de baas, zijn altijd opmerkelijk; met name omdat veel zaken min of meer tijdloos van karakter zijn. Zelfs een verloren gewaand boekje blijkt na een halve eeuw nog altijd actuele waarde te bezitten. In essentie gaat dat eveneens op voor de adviezen met betrekking tot 'het hernemen van snelheid' en de opvolging en interpretatie van seinen, zoals deze onderstaand gegeven worden. Meerdere legale en minder legale zakboekjes en spiekbrieven hebben door de jaren heen hun tijd uitgediend. Vaak gingen ze over materieelbediening, maar ze hadden ook wel te maken met wegbekendheid of met gecompliceerde-, weinig voorkomende, aan regelgeving gerelateerde gebeurtenissen. Ze waren er toen..., en ze zijn er nu. Op deze pagina lichten we een tipje van de sluier op... 

Zakboekje voor de machinist (1957)

*****

Dit spiekbriefje voor het passeren van 'gestoorde stoptonende seinen' in BelgiŽ kreeg ik ooit van een Roosendaler. Al bijna 20 jaar zat het in mijn machinistentas (voor het geval dat), om uiteindelijk onder de scanner te belanden in verband met de publicatie op deze site. De hierboven overgenomen regelgeving moest de 'gaten' in de beveiliging dichten, want werden in de oude Nederlandse beveiliging bepaalde zekerheden mechanisch afgedwongen; in de vroegere Belgische beveiliging was dat niet altijd het geval. De uit te voeren handelingen waren voor de Hollandse machinisten, voor wie termen als 'open-' en 'grote seinen' in eerste instantie volkomen vreemd waren, niet altijd even voor de hand liggend. Het is dan ook niet verwonderlijk dat je als machinist voor het rijden in BelgiŽ tegenwoordig een officieel examen af moet leggen. In mijn tijd was dat overigens nog niet. Toen was wegleren en het volgen van een dagdeel instructie voldoende...

*****

 

 Ook binnen de verschillende onderdelen van Dienst bestonden er allerlei geheugensteuntjes voor in de binnenzak. Dit door 'Weg en Werken' uitgegeven zakkaartje, met kenmerk 'MODEL WW 80', is daar een mooi voorbeeld van. Machinist Frans Huijssen, een 'oud-Feijenoorder' die dit handige hebbeding al sinds zijn tijd bij 'Ploeg 901' in zijn bezit heeft, toverde het op 14-11-2011 uit zijn portefeuille. Voordat Frans er goed en wel erg in had, zat het ineens in mijn portefeuille, om niet veel later op Internet te verschijnen... Beweeg de muisaanwijzer naar de afbeelding toe!